Јамбол, 20 декември 2025 (МИА/БТА) – Денешниот Игнажден го означува почетокот на Божиќните и новогодишните празници во народниот календар. Луѓето верувале дека овој ден носи магична моќ. Празникот е исклучително интересен и важен во народните ритуали, бидејќи е поврзан со разни гатања и ритуали за тоа каква ќе биде новата година. Клучна улога во празникот игра таканаречениот полазник – првиот гостин што ќе влезе во куќата на овој ден. Затоа Игнажден е познат и како Полазовден. Ритуалните дејствија на празникот се поврзани со благосостојбата и здравјето на луѓето, богатата жетва на полињата и плодноста на животните, изјави етнографката Динка Ангелова во интервју за БТА.

Ова е веста, која денеска ја избра МИА од сервисот на Бугарската телеграфска агенција (БТА), согласно Договорот за размена на информации и професионална соработка, кој предвидува секој ден националните информативни агенции на Северна Македонија и Бугарија да разменуваат по една вест, која ќе ја објават на својот интернет сајт без промени со изрично посочување и цитирање на партнерот како извор.

Во минатото, луѓето не оделе на работа на Игнажден, туку чекале дома некој да дојде. Верувале дека овој прв гостин носи посебен набој и ако во вашиот дом влезе добра и богата личност, тоа значело дека годината ќе биде добра и плодна. Меѓутоа, ако гостинот бил лоша личност, тоа била вистинска трагедија, се верувало дека и годината ќе биде тешка и лоша. Затоа, некои побрзи домаќини однапред се договарале прво да влезе добра, богата личност, за да донесе бериќет во куќата. На некои места, било важно првиот гостин да биде жена. За самиот гостин, поканата била прашање на чест. Го пречекувале како многу добредојден гостин, објасни етнографот.

Типичен ритуал е луѓето да земаат паднати дрвени струготини и гранчиња од купот дрва и да ги внесуваат во куќата. Кога ќе влезел полазникот, ги фрлал дрвените струготини во огништето за да има плодност во таа куќа. Го поканувале да седне на трпезата, го гоштевале и му давале подароци како на драг гостин – кошула, крпа. Викале каква ќе биде годината. Не требало да се станува од трпезата за да не станат кокошките од гнездото и да изведат повеќе пилиња. Во некои села на Игнажден, се правело храна за кокошките. Кога газдарицата одела да им фрли жито, го оградувала местото каде што ги хранела со машки појас – за да не избегаат кокошките и да останат во дворот.

Според народните верувања на Игнажден не се дава ништо на заем, за да не излезе богатството и плодноста од куќата.

„Најмногу од сè, не треба да се дава оган, жар или сол. Веројатно ова ни звучи малку чудно, но ако размислите за тоа, ова биле главните работи што го поддржувале животот во семејството во тоа далечно време. Ако нема оган во огништето, ако нема жар – нема топлина, нема живот. А солта е највредниот производ што во минатото луѓето го чувале како очите. Затоа овие многу важни елементи од животот на луѓето се присутни во самите верувања, објасни етнографот.

„Трпезата за Игнажден задолжително треба да биде посна. Питата што се прави не смее да има никаква декорација. Во некои региони се правела и таканаречената прва вечер со темјан. Во огништето се ставал коладник – дрвото, обично круша или даб, кое традиционално се поставува на Бадник. Според народните песни и верувања, од Игнажден до Божиќ е времето во кое Божјата мајка се мачи да го роди Бога или новото сонце, како што можеме да го наречеме. Ова е време за подготовки, за дочек на најголемиот зимски празник – Божиќ, Христовото раѓање“, нагласи Динка Ангелова.

_______________________________________________________________________________________

Медиумската информативна агенција овие текстови ги објавува во оригинална форма, согласно Договорот за размена на информации и професионална соработка меѓу двете национални новински агенции МИА и БТА.