Скопје, 2 јануари 2026 (МИА) - Во пресрет на одбележувањето на Меѓународниот ден на Брајовата азбука и  образованието на лица со оштетен вид - 4 Јануари, „Коалиција Менуваме“ соопшти дека спровела „евалуација на системот и потврди длабоко алармантна реалност: илјадници луѓе со оштетен вид не ја знаат Брајовата азбука“. 

Иако е загарантирана со меѓународни конвенции, наведува „Коалиција Менуваме“, Брајовата азбука е „практично невидлива во образовниот систем во Македонија, со исклучок на училиштето ДУРДМОВ „Димитар Влахов“ во Скопјe“. 

Брајовата азбука „не е стандардизирана на македонскиот јазик и не е официјално прифатена од Институтот за специјална едукација и рехабилитација, ниту од неговите одговорни органи“.

-Ова институционално занемарување директно го блокира пристапот до писменост. Уникатно училиште со 72 години традиција е лишено од својата образовна улога. Денес функционира само како ресурсен центар, со неизвесна надеж за враќање на својот поранешен статус. Бришењето на оваа институција, исто така, го загрозува наследството на Димитар Дермерџиев, чија доживотна посветеност на образованието на слепите деца од 1946 година ги постави темелите за инклузивно образование во земјата, наведува „Коалиција Менуваме“.

Коалицијата „Менуваме“ реагира на, како што вели, „континуираните опструкции од страна на Институтот за специјална едукација и рехабилитација, кој не успеа да ја исполни својата одговорност за стандардизирање на Брајовата азбука на македонскиот јазик“.

-На Меѓународниот ден на Брајовата  азбука, не бараме милостина. Бараме признание, одговорност и враќање на право кое никогаш не требало да биде одземено, се посочува во соопштението. 

Идните професионалци специјални едукатори и рехабилитатори, додава „Коалиција Менуваме“, „не учат за тифлопедагози и Брајовата азбука во Институтот за специјална едукација и рехабилитација, и покрај тоа што се очекува да работат со слепи лица“.

-На децата со оштетен вид или слепило во редовните училишта им е одбиено Брајово образование, едноставно затоа што нема обучен персонал кој ќе предава. Брајовата азбука е отсутна во државните институции, што е директно кршење на Конвенцијата на ООН за правата на лицата со попреченост и Уставот на  Македонија, укажува „Коалиција Менуваме“. хс/са/

Фото: МИА архива