Shkup, 9 janar 2026 (MIA) - Fondi për Sigurim Shëndetësor (FSSH) dhe Fakulteti i Shkencave Natyrore (FSHN) sot nënshkruan marrëveshje me të cilën Laboratori për Biologji Molekulare dhe Gjenomikë në FSHN do të fillojë të kryejë analiza të avancuara diagnostikuese molekulare, kryesisht përmes aplikimit të paneleve të gjeneve për sekuencim të synuar, masivisht paralel (NGS) në gjendje të ndryshme onkologjike. Me këtë, procedurat më moderne diagnostikuese molekulare, duke përfshirë analizat gjenetike për sëmundjet onkologjike, u bëhen të disponueshme personave të siguruar në shpenzime të Fondit.

Drejtori i Fondit për Sigurim Shëndetësor, Sasho Klekovski, theksoi se marrëveshja ka dy qëllime kryesore: rritjen e kapacitetit për analiza onkologjike me qëllim uljen e kohës së pritjes për pacientët dhe mundësimin e aktiviteteve aplikative për gjenetistët e ardhshëm, të cilët edukohen në FMN.

"Ky laborator për biologji molekulare dhe gjenomikë është një nga më modernët jo vetëm në Maqedoni, por edhe në rajon. Me këtë marrëveshje, donim të arrinim dy qëllime. Qëllimi i parë është përmirësimi i kapacitetit për analiza onkologjike. Domethënë, qëllimi kryesor i marrëveshjes është të kryhen analiza gjenetike për pacientët onkologjikë këtu. Qëllimi i dytë që duam të arrijmë është që ky institucion të ketë mundësinë për punë aplikative. Gjenetistët e ardhshëm për të gjitha laboratorët në Maqedoni shkollohen këtu dhe menduam se do të ishte mirë të kishim mundësinë të shihnim praktikisht se si kryhen këto aktivitete edhe gjatë fazës së studimit", tha Klekovski.

Kur bëhet fjalë për shërbimet, sqaroni, këto do të jenë në fushën e NGS, pra sekuencimit të ri gjenetik. Ai theksoi se në thelb paketat e shërbimeve atje varen nga numri i gjeneve që analizohen: 5, 10, 15, 20, mbi 50 ose i gjithë gjenomi.

Ky laborator PMF, theksoi, duhet të shërbejë si një laborator i dytë, i cili do të mbulojë onkologjinë në mënyrë që të ofrojë më shumë shërbime, por edhe si një "rezervë" nëse laboratori parësor, për ndonjë arsye, nuk mund t'i përpunojë të gjithë pacientët e nevojshëm.

"Dihet që në këtë pjesë të onkologjisë kemi kohën më të gjatë të pritjes. Dhe pritja është kundërproduktive në aspektin e fillimit të trajtimit në Klinikën e Onkologjisë dhe besojmë se kjo do ta shkurtojë kohën e pritjes dhe do ta përshpejtojë fillimin e terapisë. Në seksionin e NGS-së, presim të përfundojmë me rreth 1.500 analiza në vitin 2025. Pra, kjo është rreth 1.500 pacientë, për rreth 66 milionë denarë. Po flasim për kërkime relativisht të shtrenjta, veçanërisht nëse punohet me gjene të shumta ose me të gjithë gjenomin. Ky numër përfshin sëmundjet e rralla dhe onkologjinë, sepse pasi të punohet me gjenetikën, ajo është e disponueshme për analiza si në aspektin e sëmundjeve të rralla ashtu edhe në onkologji", theksoi Klekovski.

Ai njoftoi edhe futjen e diagnostikës gjenetike, e cila aktualisht nuk po punohet në vend, ndërsa FMSH është i pajisur në mënyrë të përshtatshme.

Dekani i Fakultetit të Mjekësisë, Davorin Tërpeski, tha se për herë të parë në historinë e tij, në ekzistencën e tij 80-vjeçare, Fakulteti, përveç kryerjes së aktiviteteve shkencore dhe arsimore, do të ndihmojë në aktivitetet shëndetësore në vend.

"Që kjo të ndodhë, duhet të them se tre pika janë shumë të rëndësishme në të gjithë këtë gjë. E para është bashkëpunimi i shkëlqyer që kemi pasur në periudhën e kaluar me Ministrinë e Shëndetësisë, e cila i njohu kapacitetet tona dhe përgatiti një zgjidhje që ne të përfshihemi në sistemin shëndetësor të Maqedonisë, ku laboratori për biologji molekulare dhe gjenetikë në fakt mori atë akreditim. Gjëja e dytë është ekipi që punoi dhe punonjësit e Fakultetit të Mjekësisë të cilët punuan intensivisht në periudhën e kaluar në mënyrë që të krijonin kushtet që e gjithë kjo të përgatitet siç duhet", theksoi Tërpeski.

Gjëja e tretë, dhe më e rëndësishmja, shpjegoi ai, është bashkëpunimi i shkëlqyer që kanë me Ministrinë e Arsimit dhe Shkencës, e cila ka investuar fonde serioze së bashku me fakultetin në periudhën e kaluar.

Drejtori i Laboratorit për Biologji Molekulare dhe Gjenomikë, prof. dr. Sasho Panov, shpjegoi se këto analiza janë thelbësore për zbatimin e mjekësisë precize dhe terapisë së targetuar në kancer.

"Pa analiza të hollësishme gjenetike, aplikimi i terapisë së shtrenjtë biologjike mund të jetë jo vetëm një barrë financiare, por edhe joefektive për pacientin nëse ai nuk ka mutacionin e duhur. Me këtë pajisje dhe stafin tonë, ne mundësojmë diagnostikim dhe interpretim të saktë", shtoi Panov.

Duke iu përgjigjur pyetjes së gazetarëve, ai tha se laboratori do të fillojë punën menjëherë pas përfundimit të përgatitjeve teknike dhe procedurave të tenderit për prokurimin e reagentëve dhe materialeve të nevojshme harxhuese. mb/

Foto: MIA