OECD: Inteligjenca artificiale është e dobishme në arsim, por mund të shkaktojë dembelizëm intelektual
- Gjithnjë e më shumë dëshmi tregojnë se inteligjenca artificiale (IA) në mësimdhënie mund të përmirësojë performancën e nxënësve në zgjidhjen e detyrave specifike, por në të njëjtën kohë nuk kontribuon domosdoshmërisht në përparimin e tyre në procesin e të mësuarit, njoftoi sot Organizata për Bashkëpunim dhe Zhvillim Ekonomik (OECD).
Paris, 19 janar 2026 (MIA) - Gjithnjë e më shumë dëshmi tregojnë se inteligjenca artificiale (IA) në mësimdhënie mund të përmirësojë performancën e nxënësve në zgjidhjen e detyrave specifike, por në të njëjtën kohë nuk kontribuon domosdoshmërisht në përparimin e tyre në procesin e të mësuarit, njoftoi sot Organizata për Bashkëpunim dhe Zhvillim Ekonomik (OECD).
Transferimi i detyrave që i shërbejnë procesit njohës në inteligjencën artificiale me qëllim të përgjithshëm bart rrezikun e dembelizmit intelektual gjatë të mësuarit, si dhe mungesën e angazhimit, gjë që në planin afatgjatë mund të rrezikojë përvetësimin e njohurive dhe aftësive.
Disa studime kanë treguar se, ndërsa nxënësit që përdorin IA kanë rezultate më të mira se bashkëmoshatarët e tyre, ky avantazh zbehet me kalimin e kohës, ndonjëherë madje duke u zvogëluar, veçanërisht kur atyre u mohohet mundësia për të përdorur inteligjencën artificiale në provime, bëri të ditur OECD.
Në të kundërtën, inteligjenca artificiale që është krijuar ose përdoret posaçërisht për qëllime arsimore, thjesht tregon përparim të qëndrueshëm në të mësuarit te nxënësit.
Qëllimi i të mësuarit dhe materialit mësimor duhet të jetë kryesisht zhvillimi i aftësive njerëzore, siç është të menduarit e pavarur dhe aftësia për të njohur lidhjet midis lëndëve.
Kjo duhet të arrihet pa inteligjencë artificiale gjeneruese, pastaj me ndihmën e inteligjencës artificiale gjeneruese arsimore dhe vetëm atëherë me inteligjencë artificiale me qëllim të përgjithshëm.
Inteligjenca artificiale gjeneruese, sipas OECD-së, duhet të përdoret në mënyrë selektive dhe të qëllimshme për qëllime pedagogjike, me qëllim pasurimin e procesit të të mësuarit, jo për të zëvendësuar përpjekjen e tyre njohëse në pjesën më të rëndësishme të edukimit të të rinjve ose për të dobësuar lidhjet njerëzore.
Në një anketë, 37 për qind e mësimdhënësve të shkollave të mesme thanë se përdorin inteligjencën artificiale në punë. Gjithashtu, 57 për qind ranë dakord që inteligjenca artificiale i ndihmon ata të ndërtojnë ose përmirësojnë kurrikulat e tyre.
Megjithatë, 72 për qind e mësimdhënësve të shkollave të mesme kanë konsideruar se inteligjenca artificiale mund të dëmtojë integritetin akademik - nxënësit kur mësojnë detyra të zgjidhura nga inteligjenca artificiale në vend të tyre.