26 maj 2025

“Gardian” - Londër

Në rrugët e Gazës këtë javë, dy tinguj nuk pushuan kurrë, as ditën e as natën. Në perëndim, valët e Detit Mesdhe përplaseshin në një breg të mbushur me mbeturina. Në lindje, predha dhe raketa shpërthenin me zhurma të zbehta dhe kërcitje të herëpashershme.

Të paktën 100,000 njerëz kanë mbërritur në Gazë, dikur qendra e zhurmshme tregtare dhe kulturore e territorit palestinez. Të gjithë po ikin nga ofensiva e re - e quajtur "Karrocat e Gideonit" - e nisur së fundmi nga Izraeli në qytetet dhe vendbanimet e shkatërruara në Gazën veriore.

Shpërthimet që dëgjojnë njerëzit e zhvendosur rishtas ndërsa mblidhen në strehimore të përkohshme dhe kampe të ndërtuara me nxitim, ose thjesht ngrenë tendat e tyre në trotuarin e gropëzuar, ndonjëherë ndodhin gjatë përleshjeve të drejtpërdrejta midis ushtarëve izraelitë dhe Hamasit, megjithëse organizata militante islamike mbetet e padukshme, shpesh nën tokë.

Shumë më shpesh, janë tingujt e sulmeve ajrore dhe bombardimeve me artileri ato që kanë vrarë rreth 750 persona dhe kanë plagosur 2,000 të tjerë në të gjithë Gazën gjatë javës së kaluar, kryesisht gra dhe fëmijë, sipas zyrtarëve mjekësorë atje.

Të mërkurën, Mohammed Abu Nadi e zhvendosi familjen e tij nga Jabaliia, një lagje në lindje të Gazës që është shndërruar në rrënoja nga ofensivat dhe sulmet e shumta izraelite.

"Ajo që ndodhi këtë javë ishte një tjetër përshkallëzim... Kishte bombardime të pamëshirshme kudo", tha 33-vjeçari Abu Nadi. "Shoku im ishte duke shkuar për të marrë një automjet për të transferuar familjen e tij në Gazч, por kur u kthye, e gjeti shtëpinë e tij të shkatërruar. Gruaja dhe fëmijët e tij ishin vrarë."

"Ishin vetëm fëmijë të vegjël, civilë të pafajshëm pa asnjë përfshirje në asgjë. U shokova kur ndodhi. Mora shpejt gruan dhe familjen time dhe u larguam nga zona, duke u drejtuar drejt Gazës." Abu Adam Abdul Rabbo, 55 vjeç, tha se më shumë se 80 anëtarë të familjes së tij më të zgjeruar u vranë gjatë konfliktit 19-mujor, i cili u nxit nga sulmi i Hamasit ndaj Izraelit, në të cilin militantët vranë 1,200 njerëz, kryesisht civilë, dhe rrëmbyen 251, 57 prej të cilëve janë ende në Gazë. Ofensiva pasuese izraelite vrau më shumë se 53,000 palestinezë, kryesisht civilë dhe e shkatërroi pjesën më të madhe të territorit në rrënoja; duke shkatërruar rrugë, objekte shëndetësore, shkolla, vende fetare, sisteme sanitare dhe shumë më tepër. Autoritetet izraelite thonë se po sulmojnë vetëm objektiva ushtarake dhe akuzojnë Hamasin se po përdor civilët si mburoja njerëzore, një akuzë që lëvizja e mohon.

Një javë më parë, Rabbo tha se u zgjua nga zhurma e një shpërthimi të madh që goditi shtëpinë e vëllait të tij, duke vrarë pesë persona.

"Ne u përpoqëm për të çuar trupat e tyre në spital, pasi një dron me kuadrokopter qëllonte me plumba kudo. Arritëm t'i varrosnim në varrezat në qytetin Xhabalia. Pastaj vendosëm të largoheshim, duke pasur frikë për jetën e fëmijëve tanë të tjerë."

“Mund të merrnim me vete vetëm disa gjëra themelore – disa rroba dhe ushqim. Gruaja ime qau me hidhërim, duke pyetur: ‘Si do të mbijetojmë? Çfarë mund të marrim me vete? Sa gjatë do të qëndrojmë të zhvendosur?’”, tha Rabbo.

Këtë muaj, ekspertët e sigurisë ushqimore të mbështetur nga Kombet e Bashkuara thanë se territori ishte në rrezik kritik nga uria, me rastet e kequshqyerjes që po rriteshin me shpejtësi. Depot e KB-së në këtë territor janë bosh dhe shumica e furrave të bukës falas, tek të cilat shumë njerëz siguronin bukën e përditshme, ndaluan së funksionuari javë më parë - megjithëse agjencitë e ndihmës kanë arritur të mbajnë në punë disa kuzhina komunitare për të prodhuar rreth 300,000 vakte në ditë. Ushqimi i kufizuar në dispozicion për blerje është shumë i shtrenjtë për pothuajse të gjithë, 1 kg domate ose qepë, kushtojnë me çmimim ekuivalent prej 13 dollarësh. "Çdo cep i çdo rruge është plot me njerëz", tha Amjad Shava, drejtor i Rrjetit të OJQ-ve të Gazës, me seli në Gaza. "Ata jetojnë në grumbuj mbeturinash, në gropa septike. Ka miza, mushkonja. Nuk kemi ujë për të shpërndarë, as ushqim, as tenda, as batanije, as mushama, asgjë. Njerëzit janë shumë, shumë të uritur, por nuk ka asgjë për t'u dhënë."

Zyrtarët e KB-së thanë të premten se klinikat dhe farmacitë e tyre nuk mund të ofrojnë më 40% të trajtimeve të kategorizuara si thelbësore nga Organizata Botërore e Shëndetësisë. Mjekët e intervistuar javën e kaluar raportuan shumë abscese dhe sëmundje të lëkurës tek pacientët, si dhe raste akute të diarresë dhe sëmundjeve të frymëmarrjes - përveç shumë lëndimeve nga sulmet ajrore.

"Ne shohim disa fëmijë që vuajnë nga kequshqyerja, por të gjithë ankohen se janë të uritur", tha Dr. Ian Lenon, një konsulent britanik në mjekësinë e urgjencës në Mavasi, në jug të Gazës. "Shpesh shohim pacientë që janë të lodhur sepse thjesht nuk kanë ngrënë mjaftueshëm."

Ditët e fundit, Izraeli ka zbutur masat e bllokadës të rreptë të Gazës të vendosur në fillim të marsit, kur përfundoi faza e parë e një armëpushimi të brishtë. Të premten, 100 kamionë hynë në territor, por u shpërnda shumë pak ndihmë. Zyrtarët humanitarë thanë se një çështje kyçe ishte siguria. Ligji dhe rendi u përmirësuan në territor gjatë një armëpushimi nga mesi i janarit deri në mars, kur policia e drejtuar nga Hamasi ishte në rrugë, por që atëherë është shembur. Nga një konvoj prej 20 kamionësh, secili që mbante 20 ton miell gruri për Programin Botëror të Ushqimit, vetëm tre arritën në destinacionin e tyre të enjten në mbrëmje, pasi dy u prishën dhe 15 u grabitën nga grabitësit dhe u morën me vete.

Izraeli tha se plani ishte i nevojshëm për të parandaluar Hamasin nga marrja dhe shitja e ndihmës për të financuar operacionet e tij. Zyrtarët humanitarë në Gaza thanë të premten se nuk kishte prova të devijimit të gjerë të ndihmës në asnjë fazë të konfliktit.

Ndërkohë, më të prekshmit vuajnë më shumë. Gjashtë javë më parë, djali më i madh i Ihab al-Attarit të Beit Lahiya u përpoq të kthehej në shtëpinë e familjes për të marrë ushqim dhe rroba, por u godit

nga një raketë dhe u plagos rëndë. Ushtria izraelite nuk dha asnjë urdhër paralajmërimi apo evakuimi”, tha Atar, 41 vjeç.

Gjithashtu në rrezik të madh është Jazan, djali tetëvjeçar i Nadi-t, i cili është tetraplegjik dhe, sipas babait të tij, kërkon ushqim dhe kujdes të veçantë.

"Ai është dobësuar jashtëzakonisht shumë dhe vuan nga kequshqyerja e rëndë. E kam çuar disa herë në spital, por mjekët më kanë thënë se nuk mund të bëjnë asgjë për të."

Pak veta kanë shpresë për lehtësim të menjëhershëm. Negociatat për një armëpushim të ri kanë ngecur dhe ndihma humanitare ka të ngjarë të mbërrijë në Gazën veriore për ditë, ose edhe javë, nëse arrin fare.

Um Amar Xhundijea, 65 vjeç, e cila ndodhet në Gaza pasi iku nga lagjja lindore e Shuxhaija, e përshkroi të ardhmen si "të zymtë".

“Bota nuk interesohet për atë që po ndodh në Gaza, edhe nëse të gjithë vdesim”, tha nëna e tetë fëmijëve. "Kjo botë është mashtruese dhe hipokrite. Ajo pretendon të jetë e qytetëruar dhe njerëzore, por sheh vetëm me një sy."

Foto: DPA