Shkup, 2 shkurt 2026 (MIA) - Ndryshimi në botë kërkon një ndryshim në arsim, duke e parë realitetin përmes syve të gjeneratave të reja, tha presidentja Gordana Siljanovska-Davkova në fjalimin e saj në Samitin Botëror të Laureatëve, i cili mbahet sot në Dubai, në prag të Samitit Botëror të Qeverive.

 Në takimin emiment, në të cilin marrin pjesë rreth 150 shkencëtarë të shquar, përfshirë nobelistë dhe liderë të institucioneve kërkimore nga e gjithë bota, Siljanovska-Davkova theksoi se në një kohë të rritjes së inteligjencës artificiale, arsimi nuk është më një rrugë njëkahëshe e transmetimit dhe memorizimit të fakteve, por një trialog midis mësuesit, nxënësit dhe inteligjencës artificiale. Ajo theksoi nevojën që fokusi i arsimit të zhvendoset në të menduarit kritik dhe krijues.

 "Inteligjenca artificiale është pjesë e modelit të ri të arsimit. Ajo nuk mund dhe nuk duhet të ndalohet. Megjithatë, duhet të rregullohet, pasi mbart rreziqe të shumta, përfshirë varësinë", tha presidentja.

Sipas saj, arsimi duhet të fillojë të përqendrohet në stabilitetin mendor, inteligjencën emocionale dhe arsyetimin etik dhe moral, të cilat i mungojnë inteligjencës artificiale. 

"Na duhet një konsensus global që inteligjenca artificiale në arsim dhe në jetën e përditshme duhet të jetë transparente, e drejtë dhe e udhëhequr nga njeriu. Inteligjenca artificiale duhet të jetë një mjet, jo padron", tha Siljanovska-Davkova.

Presidentja konsideron se një ndryshim paradigme është i nevojshëm edhe në sistemin arsimor të Maqedonbisë së Veriut. 

 "Besoj se në shkencë nuk ka vende të vogla dhe të mëdha, por vetëm ide të vogla dhe të mëdha. Kemi njerëz me ide të shkëlqyera. Kemi kimistë dhe fizikantë që janë ndër të parët 2% nga shkencëtarët më të cituarit në nivel global. Kemi gra në STEM që tejkalojnë nivelet rajonale dhe evropiane. Kemi talent dhe potencial, por nuk mund ta bëjmë vetëm. Na duhet mbështetja. idetë tuaja, më e rëndësishmja, këshilla juaj. Akademia e Shkencave dhe Arteve të Maqedonisë, universitetet dhe fakultetet tona janë të hapura për bashkëpunim në projekte kërkimore dhe zhvillimore nga të cilat të gjithë mund të përfitojmë", tha presidentja e samitit.

Është një nder, vuri në dukje, të jesh ndër disa nga mendjet më të shkëlqyera të kohës sonë. 

 Siç vlerësoi, arsimi nuk është më thjesht një mësues që flet me një nxënës.

"Tani është një trialog që përfshin mësuesin, nxënësin dhe inteligjencën artificiale. Ky "rrjet nervor" i ri i arsimit është i pashmangshëm. Më parë mendohej se arsimi ishte "shtresim" i fakteve në tru. Megjithatë, një telefon i mençur mund të përmbajë më shumë të dhëna dhe fakte sesa mund të përmbanim të gjithë ne së bashku. Kjo do të thotë që fokusi i arsimit duhet të zhvendoset nga memorizimi në të menduarit kritik. Sipas "Raportit të së Ardhmes së Punës" të Forumit Ekonomik Botëror, 50 për qind e të gjithë punonjësve do të kenë nevojë për rikualifikim deri në fund të kësaj dekade. Aftësitë më të vlefshme nuk janë më memorizimi ose bindja, por të menduarit analitik dhe krijues. Inteligjenca artificiale është pjesë e modelit të ri të arsimit. Nuk duhet dhe nuk duhet të ndalohet. Megjithatë, duhet të rregullohet, sepse mbart rreziqe, më i madhi prej të cilëve është varësia. Historia tregon se kur disa kanë monopol mbi njohuritë, atëherë shumë regresohen", nënvizoi Siljanovska-Davkova.

 Ajo e sheh zgjidhjen në ripërcaktimin e arsimit.

 Foto: Kabineti i presidentes Gordana Siljanovska-Davkova

 .