Shkup, 28 prill 2026 (MIA) - Siguria dhe shëndeti në punë nuk tolerojnë improvizime, politikëbërje dhe kotësi dhe nuk duhet të jenë temë vetëm kur ndodh një tragjedi, kur vdes një punëtor. Kjo fushë kërkon përgjegjësi individuale dhe kolektive sepse nuk kufizohet vetëm në mbrojtjen fizike, por nënkupton edhe kujdes sistemik për mirëqenien mendore të njerëzve, për organizimin e punës, për parandalimin e stresit dhe krijimin e mjediseve të punës në të cilat të gjithë mund të punojnë me dinjitet, në mënyrë të sigurt dhe produktive - thanë pjesëmarrësit e aktivitetit të sotëm me rastin e Ditës Botërore për Sigurinë dhe Shëndetin në Punë.

Siç tha drejtori i Insprektoratit Shtetëror të Punës (ISHP), Gani Maksuti, vitin e kaluar në krahasim me vitin 2024 është ulur numri i të lënduarve me pasoja të vdekjes, ndërsa është rritur edhe numri i inspektimeve. Në vitin 2025, në krahasim me vitin 2024, është shënuar ulje te të lënduarit në punë me pasoja të vdekjes, 13 në krahasim me 8, ose kishte pesë raste të vdekjes më pak.

Në vitin 2025 janë realizuar edhe gjithsej 26.484 kontrolle inspektuese nga të cilat 10.748 në fushën e sigurisë dhe shëndetit në punë. Nga ato 10.748 inspektime, 2,179 ishin të rregullta, 3.227 kontrolluese, ndërsa 5.342 të jashtëzakonshme. Për SSHN, ishin planifikuar 8.922 inspektime në vitin 2025, ndërsa janë kryer 10.748 ose 20 për qind më shumë.

"Në fushën e SSHP-së, nga numri i përgjithshëm i inspektimeve të jashtëzakonshme, janë kryer 5,342 inspektime, 2,036 prej të cilave kanë të bëjnë me lëndime të rënda në punë që kanë shkaktuar paaftësi të përkohshme në punë për më shumë se tre ditë, pesë për lëndime kolektive në punë dhe tetë inspektime për lëndime me pasoja fatale. Krahasuar me të dhënat për vitin 2024, kemi një rënie të lëndimeve në punë me pasoja fatale. Kjo është 13 krahasuar me 8, që do të thotë minus 5 vdekje", theksoi Maksuti, duke shtuar se ISHP i kreu aktivitetet me 124 inspektorë, nga të cilët 45 janë inspektorë të sigurisë dhe shëndetit në punë, dhe 13 janë të integruar.

Maksuti theksoi se angazhimi i ISHP-së mbetet i qartë - një inspektorat profesional, transparent dhe efikas që punon në interes të shtetit, punëtorëve dhe funksionimit të ligjshëm të ekonomisë.

Sipas profesoreshës Jasmina Çaloska, kryetare e Këshillit për Sigurinë dhe Shëndetin në Punë, siguria dhe shëndeti në punë nuk duhet të jenë temë publike vetëm kur ndodh një tragjedi në vendin e punës. Ato duhet të jenë një përparësi e vazhdueshme dhe pjesë e punës së përditshme.

"Në 17 vitet e fundit që nga themelimi i tij, Këshilli për Sigurinë dhe Shëndetin në Punë (SSHP) i ka drejtuar aktivitetet e tij drejt harmonizimit të legjislacionit të Maqedonisë me legjislacionin evropian, duke promovuar parandalimin si një investim tek punëtorët, jo si një shpenzim, si dhe duke miratuar një strategji kombëtare katërvjeçare për SSHP", vuri në dukje profesoresha.

Kryetarja e Organizatës së Punëdhënësve të Maqedonisë (OPM), Vladanka Trajkoska nënvizoi se punëdhënësit kanë një rol të rëndësishëm në krijimin e kulturave të shëndetshme organizative.

Sipas Kryetarit të LSM-së, Slobodan Trendafilov, 364 ditë në vit duhet të flasim për sigurinë dhe shëndetin në punë, dhe sot, në Ditën Ndërkombëtare për Sigurinë dhe Shëndetin në Punë, duhet të heshtim dhe t'i nderojmë viktimat - njerëzve që humbën jetën në vendet e tyre të punës. Në këtë kontekst, ai u bëri thirrje të pranishmëve që t'i nderojnë të gjithë punëtorëve që humbën jetën në punë me një minutë heshtje. Nuk duhet, tha ai, të harrojmë emrat dhe mbiemrat e njerëzve që erdhën në punë dhe më pas nuk u kthyen në shtëpi, as familjet e tyre, sepse ata më pas kalojnë periudhën më të vështirë të jetës së tyre.

Ai shprehu shpresën se rasti që ndodhi pak ditë më parë do të tregojë të kundërtën, do të tregojë se përgjegjësit kanë emër dhe mbiemër dhe do të tregojë se duhet të mbajnë përgjegjësi.

Ai u kthye edhe në marrëveshjet kolektive.

"Sot duhet të flasim për mënyrën e krijimit të mbrojtjes nga këto rreziqe psikosociale në vendin e punës përmes marrëveshjeve kolektive. Fatkeqësisht, sot negociatat kolektive janë nën sulm të madh dhe me heqjen ose anulimin e një marrëveshjeje të caktuar kolektive dhe mundësinë e heqjes së marrëveshjeve të tjera kolektive, po u hiqet mundësia për të rregulluar të drejtat në fushën e sigurisë dhe shëndetit në punë përmes dialogut social", theksoi Trendafilov dhe u bëri thirrje të pranishmëve sot në orën 13:00 të bashkohen me protestën para Gjykatës Kushtetuese, si dhe me protestën për 1 Majin.

Ngjarja përfundoi me një seminar interaktiv me temën "Projektimi i mjediseve të shëndetshme psikosociale të punës: nga ndërgjegjësimi në veprim", të udhëhequr nga prof. dr. Dragan Mijakoski dhe prof. dr. Sasho Stoleski. Seminari mundësoi shkëmbim të mëtejshëm të pikëpamjeve dhe përvojave midis pjesëmarrësve dhe hapi hapësirë ​​për diskutim mbi hapat specifikë që mund të ndërmerren në institucione, kompani dhe organizata për një parandalim dhe promovim më të mirë të mirëqenies mendore në vendin e punës.

Ngjarja e sotme dërgoi një mesazh të qartë se e ardhmja e sigurisë dhe shëndetit në punë varet nga aftësia e sistemit për të njohur dhe adresuar të gjitha rreziqet - të dukshme dhe të padukshme. Mjedisi psikosocial i punës, shëndeti mendor dhe cilësia e jetës në punë janë një pjesë e rëndësishme e kësaj tabloje dhe duhet të integrohen në politikat publike, praktikat institucionale dhe funksionimin e përditshëm të vendeve të punës. sa/

Foto: MIA dhe Këshilli për siguri dhe shëndet gjatë punës