Shkup, 11 mars 2026 (MIA) - Ndërgjegjësimi publik për dhurimin e organeve, veçanërisht transplantimin kadaverik, pra transplantimin nga një person i vdekur duhet të rritet. Janë bërë ndryshime në Ligjin për heqjen dhe transplantimin e pjesëve të trupit të njeriut për trajtim me qëllim lehtësimin e qasjes në një dhurues dhe rritjen e pragut, pra t'u lejohet edhe të afërmeve më të largët që të dhurojnë. Pritet që deri në fund të prillit ato të votohen në Kuvend. Po shqyrtohet edhe mundësia e një karte dhuruesi që do të thotë se vullneti i secilit person do të jetë ai që do të dominojë pasi të vdesë, dhe jo i anëtarëve të familjes, duke pasur parasysh se në muajt e fundit ka pasur një sërë refuzimesh nga familjet për të dhënë pëlqimin.

Kjo u theksua sot në konferencën për shtyp me rastin e Ditës Botërore të Veshkave, e cila u mbajt në Klinikën universitare për nefrologji.

Drejtori i Klinikës, Nikolla Gjorgjievski tha se 160 pacientë presin për transplantim të veshkave, por më pak se 100 janë aktivë, duke pasur parasysh se disa kanë sëmundje me komorbiditete dhe duhet t'i nënshtrohen analizave shtesë. Ai theksoi se transplantimi është një përfitim për të gjithë shoqërinë. Në vendet evropiane, shpjegoi ai, numri i pacientëve të transplantuar është 50 deri në 60 për qind, ndërsa në Maqedoninë e Veriut është vetëm 13 deri në 14 për qind e numrit të përgjithshëm.

"Shuma e shpenzuar për hemodializë është e pakrahasueshme. Në vitin e parë, një pacient në hemodializë dhe një transplant veshke kushtojnë njësoj, por në vitet në vijim kur kemi rehabilitim të plotë të pacientit të transplantuar, çmimi ulet tre deri në katër herë. Në Maqedoni, nëse ka dhjetë ose 20 transplante kadaverike në një vit, ne jemi të gatshëm t'i bëjmë ato", theksoi dr. Gjorgjievski.

Koordinatorja nacionale e transplanteve, Biljana Kuzmanovska, tha se këtë vit po i kushtojnë rëndësi të veçantë edhe transplantimit të veshkave. Ajo theksoi se kanë shtatë koordinatorë spitalorë, një koordinatore nacionale dhe një zëvendëskoordinatore nacionale dhe i monitorojnë vazhdimisht donatorët potencialë.

"Po përgatiten edhe ndryshime në ligjin për transplantim, ku përveç që do të thuhet se të gjithë jemi donatorë potencialë, do të lejohet edhe një kartë donatori, ose një regjistër donatorësh, në mënyrë që kur të vijmë në një situatë për të folur me familjen, vullneti i të ndjerit do të jetë ai që do të dominojë, dhe jo vullneti i njerëzve të tjerë. Një donator mund të shpëtojë tetë jetë", theksoi dr. Kuzmanovska.

Ministri i Shëndetësisë, Azir Aliu tha se ministria jep mbështetje të fuqishme për dhurimin e organeve dhe vazhdimisht punojmë për të rritur ndërgjegjësimin për rëndësinë e këtij akti të lartë human. 

“Me këtë rast, në bashkëpunim me sektorin civil, deri më tani janë mbajtur tribuna në Ohër dhe Manastir, ndërsa më 27 mars do të mbahet edhe një tribunë në Shtip. Qëllimi i këtyre tribunave është që përmes pjesëmarrjes së mjekëve ekspertë në fushën e transplantimit, pacientëve, donatorëve dhe përfaqësuesve të bashkësive fetare, të hapet një diskutim publik për rëndësinë e dhurimit të organeve, faktet mjekësore, aspektet ligjore, si dhe historitë jetësore të pacientëve që presin ose që tashmë kanë marrë transplantim”, theksoi ministri Aliu.

Ministria e Shëndetësisë çdo vit zbaton edhe një program për sigurimin e mjeteve për trajtimin e pacientëve me dializë, i cili përfshin personat në hemodializë pa sigurim shëndetësor, furnizimin me vaksina kundër hepatitit B, si dhe aktivitete edukative për parandalim.

“Në vendin tonë rreth 85% e pacientëve me dështim terminal të veshkave trajtohen me hemodializë, ndërsa rreth 15% me transplantim të veshkës. Me këtë rast u bë apel për rritjen e ndërgjegjësimit për rëndësinë e transplantimit, si një akt që shpëton jetë dhe përfaqëson shprehjen më të lartë të solidaritetit njerëzor”, ka thënë Aliu.

Foto: MIA