Shkup, 9 maj 2026 (MIA) – Më 9 Maj, Evropa shënon përvjetorin e "Deklaratës së Shumanit", e cila i dha shtysën e parë asaj që çoi në krijimin e Bashkimit Evropian të sotëm.

Ministri i atëhershëm francez i Punëve të Jashtme, Robert Shuman më 9 maj 1950 promovoi idenë e një bashkëpunimi të ri politik në Evropë si një mjet për të zvogëluar në mënyrë drastike shanset e një lufte të re midis kombeve evropiane, e cila më vonë u bë e njohur si "Deklarata e Shumanit".

Ideja e Shumanit për bashkimin e industrive të qymyrit dhe çelikut të Gjermanisë Perëndimore, Italisë dhe Francës u realizua më 18 prill 1951 me nënshkrimin e Marrëveshjes së Parisit për krijimin e Komunitetit Evropian të Qymyrit dhe Çelikut (KEQÇ). Marrëveshja hyri në fuqi më 23 korrik 1952, kur u krijua zyrtarisht KEQÇ, që përfshinte Belgjikën, Gjermaninë Perëndimore, Italinë, Luksemburgun, Holandën dhe Francën, si një komunitet paraardhës i BE-së.

Në vitin 1952, në nder të Shumanit dhe "Deklaratës së Shumanit", 9 maji u shpall Dita e Evropës, e cila festohet çdo vit si një ditë për të festuar paqen dhe unitetin në Evropë, dhe në të njëjtën kohë u promovua edhe flamuri aktual i BE-së u si Flamur i Evropës. Përveç kësaj, në vitin 1960, Parlamenti Evropian e shpalli Shumanin për "Baba të Evropës".

Me rastin e 9 Majit – Ditës së fitores mbi fashizmin dhe Ditës së Evropës, Qeveria sot organizon një ceremoni solemne nën sloganin “Fitore, parime dhe vlera”, në kuadër të së cilës kryeministri Hristijan Mickoski do të vendosë lule të freskëta para monumentit “Çlirimtarët e Shkupit” në oborrin e Qeverisë dhe do të drejtohet para të pranishmëve.

Dita e Evropës në vend shënohet me një fushatë që do të zgjasë gjatë gjithë muajit maj. Fillimin e fushatës “Maji – muaji i Evropës” e shënoi të hënën zëvendëskryeministri dhe ministri për Çështje Evropiane Bekim Sali, së bashku me ambasadorin e BE-së në vend Mihalis Rokas, ambasadorë të tjerë të vendeve evropiane, partnerë ndërkombëtarë dhe përfaqësues të institucioneve vendore.

Me këtë iniciativë, Qeveria synon të shkojë përtej shënimit tradicional të Ditës së Evropës më 9 maj dhe ta shndërrojë gjithë muajin maj në një platformë të përbashkët për promovimin e procesit të integrimit evropian dhe afrimin e tij me qytetarët.

Në fjalimin e tij, ministri Sali theksoi se fokusi i fushatës është i drejtuar drejt ridrejtimit nga aspektet teknike të negociatave drejt përfitimeve konkrete nga anëtarësimi në Bashkimi Evropian, duke përfshirë më shumë mundësi për të rinjtë, zhvillimin e infrastrukturës dhe mbështetjen e ekonomisë lokale.

Gjatë muajit maj do të organizohen aktivitete të ndryshme dhe do të prezantohen histori të suksesshme nga projekte të mbështetura nga Bashkimi Evropian, të cilat tashmë kanë ndikim të drejtpërdrejtë në përmirësimin e jetës së qytetarëve.

Fushata realizohet si prioritet i përbashkët i Qeverisë, në bashkëpunim me sektorin civil, universitetet, komunitetin e biznesit dhe institucionet kulturore, me qëllim që procesi i integrimit evropian të bëhet më i dukshëm dhe më domethënës për të gjithë qytetarët.

Delegacioni i Bashkimi Evropian në vend sot në Parkun e Qytetit në Shkup do të jetë nikoqir i ngjarjes qendrore për këtë vit me rastin e Ditës së Evropës, e cila do të jetë e hapur për të gjithë qytetarët. Nga ora 11:00 deri në 18:00, hapësira rreth skenës verore “Guacc” do të organizohet në disa zona tematike, duke ofruar argëtim për vizitorë të të gjitha moshave.

Në Ditën e Evropës në Shkup do të ketë diçka për secilin: nga lojërat dhe aktivitetet e organizuara nga shtetet anëtare të BE-së, te pjesa e ushqimit (Slow Food and Food Corner) dhe stenda me produkte të ricikluara (Combo Creative Studio), si dhe mundësi për të mësuar rreth bimëve dhe gjelbërimit urban (Cvetko) apo bizneseve lokale ekologjike (Yes for Less).

Dita e Evropës do të pasurohet me program muzikor me performanca  nga kompania e vallëzimit “Eureka”, Dina Jashari, Zvada, "Konkering Lion", "Dapunk i Dabl G", Emili Nas dhe Martina Peneva.

Dita e Evropës do të përfundojë në perëndim të diellit, kur ndërtesa e Qeverisë së Maqedonisë së Veriut do të ndriçohet me ngjyrë të kaltër.

Programi për Ditën e Evropës 2026, nën sloganin “Evropa jonë. Më të fortë së bashku”, organizohet nga Delegacioni i Bashkimi Evropian, rrjeti Jurop Haus dhe ambasadat e shteteve anëtare të BE-së. Programi i plotë është i disponueshëm në Programi i Ditës së Evropës 2026 dhe në rrjetet sociale të Delegacionit të Bashkimit Evropian dhe rrjetit Jurop Haus.

 
Dita e Evropës është shpallur festë në nivel të Bashkimi Evropian dhe është ditë jo pune për të punësuarit në institucionet evropiane. Ndër vendet anëtare të BE-së, 9 maji është festë shtetërore vetëm në Luksemburg, ndërsa në Rumania përkon me Ditën e Pavarësisë së vendit. Me rastin e Ditës së Evropës, BE-ja dhe institucionet e saj organizojnë çdo vit aktivitete dhe manifestime për shënimin e kësaj feste. Sot, në vetë Ditën e Evropës, në vendet anëtare të BE-së do të mbahen aktivitete të shumta, ngjarje dhe koncerte. ls/

Foto: Arkivi i MIA-s