Софија, 5 јули 2025 – На работилницата за ковање ножеви „Оган и искри“ во Стара Загора учествуваа повеќе од 35 мајстори, кои ги демонстрираа своите вештини пред посетителите и им дадоа можност сами да застанат над наковалните и печките.

Ова е веста, која денеска ја избра МИА од сервисот на Бугарската телеграфска агенција (БТА), согласно Договорот за размена на информации и професионална соработка, кој предвидува секој ден националните информативни агенции на Северна Македонија и Бугарија да разменуваат по една вест, која ќе ја објават на својот интернет сајт без промени со изрично посочување и цитирање на партнерот како извор.

Настанот е организиран од „Еснафот на бугарските изработувачи на ножеви и ковачи“ и е дел од серија настани на отворено што се одржуваат во Асеновград, Стара Загора и Плевен, каде што се затвора сезоната на изработка на ножеви. 

„Оган и искри“ во Стара Загора е всушност наследник на фестивалот на ковачи во Шипка, кој се одржуваше неколку години, но таму немаше доволно капацитет, па затоа решивме да го преместиме тука. Очекувавме и навистина дојдоа многу луѓе кои беа заинтересирани да ги видат демонстрациите и изложените производи“, изјави за БТА Кирил Митрашков, мајстор изработувач на ножеви и претседател на „Еснафот на бугарските изработувачи на ножеви и ковачи“.

Тој информираше дека на панаѓурот во Стара Загора присуствуваат најголемите имиња во занаетот со ножеви и ковачи во Бугарија. „Има луѓе од целата земја - Мездра, Плевен, Софија, Варна и многу други градови. Тие се претставници на двата главни тренда - ковачи со сечила и уметничко ковање. Тука е и еден од најдобрите мајстори за ковано железо во Бугарија, кој е на светско ниво - Радослав Сарафов од Банско, познат во круговите како „Чичко ковач“. Тој ќе покаже фина изработка на декоративни елементи. Сосема уметничко дело“, истакна Кирил Митрашков.

Самиот Радослав Сарафов за БТА изјави дека не се смета себеси за уметник, бидејќи материјалот е таков што не толерира нежност. Според него, работата е груба, црна и валкана. „Има доволно ковачи во Бугарија. Охрабрувачки е што има сè повеќе луѓе кои сакаат да се занимаваат со занаетот. Сите тие се квалитетни луѓе“, истакна Радослав Сарафов.

„Чичко ковач“ се занимава со уметничко производство на железо повеќе од 20 години и, според него, ковањето не бара да бидете многу силни. „Вештините се стекнуваат брзо, не е толку комплицирано, но развојот е уште еден процес што човек мора да го следи во текот на целиот живот“, нагласи Радослав Сарафов.

За време на „Оган и искри“ во Стара Загора, мајсторите ги покажаа главните чекори во изработката на нож - како започнува подготовката, ковањето на сечилото, закосувањето и сите главни процеси. Демонстрациите за тоа како се изработува ковано железо за декоративни елементи како што се огради, врати и брави, исто така го разбудија интересот кај посетителите. Секој од оние што дојдоа имаше можност да застане покрај наковалната, да го земе чеканот, да удри и самиот да се обиде како всушност се обработува металот.

Пред своите гости, организаторите и учесниците изработија специјални сувенири кои беа подарени како спомен од настанот. Секој од нив беше придружен и со посебен печат на организаторот, кој во овој случај го вклучуваше симболот на Стара Загора - лавица со лавче. „Секој настан за изработка на ножеви има посебен ковачки печат, кој се става на секој производ направен за време на фестивалот. Овој печат се кова само тука и само сега. После тоа, можат да се направат илјадници други сечила, но тие нема да го имаат овој печат. Секој печат е специфичен за секој настан и никогаш не е ист. Секоја година му се додава посебен елемент“, објасни Кирил Митрашков.

Претседателот на „Еснафот на бугарските изработувачи на ножеви и ковачи“ објасни дека колку и да изгледа основно изработката на толку мал нож, тој ги комбинира речиси сите техники што се користат при ковање железо. „Честопати на испитите што ги одржуваме, даваме токму таков нож да се изработи, а некои од нив не успеваат да го изработат“, рече Митрашков.

Сериозен интерес предизвика и мајсторот Стефан, кој изградил цел огниште, наречено оџак, малтерисано со огноотпорна глина. Огнот, секогаш одржуван со јаглен, се разгорува со едно или двојно мевче. „Вака се ковало железото и денес и во минатиот век, па дури и порано“, коментираше тој.

За време на „Оган и искри“, посетителите имаа можност да купат и разни сечила, ножеви, мечеви и железни предмети.

Медиумската информативна агенција овие текстови ги објавува во оригинална форма, согласно Договорот за размена на информации и професионална соработка меѓу двете национални новински агенции МИА и БТА.