Астана, 9 јуни 2025 - Потенцијалот меѓу Бугарија и Казахстан е огромен, истакнавме голем број приоритетни области, изјави шефот на државата Румен Радев за време на неговата заедничка изјава со претседателот на Казахстан Касам-Жомарт Токаев во палатата Акорда во Астана. 

Ова е веста, која денеска ја избра МИА од сервисот на Бугарската телеграфска агенција (БТА), согласно Договорот за размена на информации и професионална соработка, кој предвидува секој ден националните информативни агенции на Северна Македонија и Бугарија да разменуваат по една вест, која ќе ја објават на својот интернет сајт без промени со изрично посочување и цитирање на партнерот како извор.

На прво место - поврзаност, во сите нејзини димензии - транспорт, енергетика, дигитална, трговска и економска соработка, инвестиции, високи технологии, ИТ сектор, вештачка интелигенција, вселена, култура, образование, размена меѓу луѓето, коментираше Румен Радев.

Во присуство на двајцата претседатели беа разменети меморандум за разбирање за развој на Транскасписката меѓународна транспортна рута, меморандум за соработка меѓу дипломатските институти на двете земји, како и помеѓу градовите Софија и Астана и помеѓу Пловдив и Шимкент, меморандум за разбирање помеѓу Бугарската стопанска комора и Комората за меѓународна трговија на Казахстан.

Казахстан е приоритетен и стратешки партнер за регионот на Централна Азија. Со Казахстан нè поврзуваат долгогодишни односи на пријателство, засновани на меѓусебна доверба и поддршка помеѓу нашите два народа, рече претседателот.

Во денешниот геополитички контекст, презаситен со огромни предизвици, драстични промени што ги засегаат сите земји, претседателот Токаев и јас го делиме верувањето дека решавањето на сите предизвици треба да се прави со политики и пристапи што се засноваат на принципите на меѓународното право и нормите на Повелбата на ОН. Со нашата средба го потврдуваме овој пристап како единствен можен пристап, заснован на дијалог, активна соработка, активна дипломатија, доверба и меѓусебна поддршка. Денешната средба е доказ дека нашите две земји се силно посветени на овие процеси за поголема стабилност, одржливост, мир и просперитет во важните региони на Централна Азија и Југоисточна Европа, коментираше Радев.

Со претседателот Токаев денеска направивме длабински преглед на нашите билатерални односи во сите области од заемен интерес, посочи шефот на државата. 

Вчера го посетив Вселенскиот центар во Астана и сум многу импресиониран од нивото што е постигнато во однос на вселенските програми развиени заедно со нашите европски партнери, рече Радев.

Разговаравме за можноста за соработка во областа на високите технологии и вештачката интелигенција. Двете земји имаат свое искуство, двете земји имаат свои визии за развој и во многу области тие се совпаѓаат. Особено во однос на амбицијата за изградба на суперкомпјутер од исклучително високо ниво во Казахстан, може да се сретне со искуството на Бугарија, која со децении го управува нашиот суперкомпјутер, и фактот дека Бугарија е меѓу шесте европски земји избрани од Европската комисија за надградба на нашите суперкомпјутери и создавање екосистем околу нив за развој на фабрики за вештачка интелигенција кои ќе обучуваат современи модели на вештачка интелигенција, објасни бугарскиот претседател.

Исто така, ја разгледавме одлуката и амбицијата на Казахстан за изградба на нуклеарна енергија. Бугарија има 50-годишно искуство во ефикасното и безбедно работење на нуклеарната енергија и можеме да соработуваме, особено во обуката на квалификуван персонал во оваа важна област. Гледаме исклучително динамична и прекрасна градба во Астана, поради што нашата бизнис делегација вклучува бугарски компании од областа на градежништвото и од областа на енергетиката и одбранбената индустрија, бидејќи ова е област во која исто така можеме активно да соработуваме, рече Радев.

Двајцата претседатели разговараа и за соработката во областа на образованието и културната размена. Бугарија е првата земја во Европа што отвора центри за изучување на казахстански јазик на своите универзитети, истакна Румен Радев и му се заблагодари на Токаев за неговата поддршка на бугарската заедница во Казахстан.

Румен Радев го истакна потпишаниот меморандум за разбирање за развој на Транскасписката меѓународна транспортна рута. Овој коридор ги отелотворува нашите амбиции најдобро да ја искористиме стратешката географска положба и на Казахстан и на Бугарија на патот што ја поврзува Азија со Европа. Можностите се огромни не само за транспорт на стоки, не само за енергија и дигитални информации, туку и за проширување на нашите културни врски. Разговаравме и за огромните можности на коридорот за пренос на зелена енергија од Казахстан до Европа, минувајќи низ Бугарија, објасни претседателот.

Важно е локалните власти да ја градат и надоградуваат оваа соработка со договорите потпишани денеска помеѓу Софија и Астана и Пловдив и Шимкент. Она што најмногу го цениме кај претседателот Токаев е зајакнувањето на врските меѓу луѓето и ова е важна одлука во оваа насока, рече и Румен Радев.

Медиумската информативна агенција овие текстови ги објавува во оригинална форма, согласно Договорот за размена на информации и професионална соработка меѓу двете национални новински агенции МИА и БТА.