Скопје, 31 март 2026 (МИА) - Поднесена е иницијатива до Владата за законски измени, кои ќе овозможат полагање на стручните испити на мајчин јазик - соопшти народниот правобранител Фатон Сељами на денешната прес-конференција по повод годишниот извештај за состојбата со обезбедувањето, почитувањето, остварувањето и унапредувањето на човековите слободи и права за 2025 година.

Одговарајќи на новинарски прашања, Сељами информира дека по сопствена иницијатива отворил предмет и се обратил до Министерството за правда и до Инспекторатот за употреба на јазиците во врска со полагањето на правосудниот, нотарскиот и испитот за извршители.

- Во врска со нашата иницијатива за измени и дополнувања на законите за полагање на стручните испити, правосудниот испит, нотарскиот испит и испитот за извршители, откога ја презентирав констатацијата, јас по сопствена иницијатива отворив предмет и се обратив до Министерството за правда, како и до Инспекторатот за употреба на јазиците. По добиените службени одговори, констатиравме дека во постојните законски решенија што ја уредуваат оваа материја не постои можност за полагање на овие испити на друг јазик, освен на македонски. Од тоа констатиравме дека ова создава правни и практични проблеми за кандидатите што не го знаат македонскиот јазик, а правните студии ги завршиле во прв и втор циклус на албански јазик - изјави Сељами.

За надминување на оваа состојба, тој посочи дека институцијата Народен правобранител се обратила до Владата со конкретна иницијатива за хармонизирање на законите.

- За надминување на оваа ситуација, која веќе седум години постои поради неимплементирањето на Законот за употреба на јазиците, се обративме со конкретна иницијатива до Владата на Република Северна Македонија за измена и дополнување, односно за хармонизирање на законските решенија што ги уредуваат овие испити, односно да им се овозможи на кандидатите да ги полагаат овие испити и на својот мајчин јазик. Бидејќи сметаме дека, ако тоа не се овозможи, станува збор за дискриминација, односно индиректна дискриминација врз основа на јазик. Поради тоа, за конкретна практична примена се обративме до Владата на Република Северна Македонија со конкретни иницијативи - истакна Сељами.

Запрашан за условите во шелтер-центрите, за почитувањето на протоколите за заштита на жртвите од страна на социјалните работници и за претставките поврзани со семејното насилство, Сељами се повика на наодите од годишниот извештај за 2025 година нагласувајќи дека тој е на функцијата народен правобранител само два месеца.

- Јас не сум бил народен правобранител, ова е годишен извештај за 2025 година, односно во тој период јас не сум бил народен правобранител. Меѓутоа, од она што имав можност да го добијам како информација од стручната служба, која може и подетаљно да ме извести, има точно такви претставки за семејно и родово базирано насилство. Имаме и иницијативи поведени од наша страна. Исто така, како што кажува и извештајот, не е доволен бројот на шелтер-центрите во државата. Треба да има поголем број, треба да има шелтер-центри во сите градови, за да им се овозможи на овие жртви да може да се заштитат од родовото и семејното базирано насилство - рече Сељами.

Дополнително, на прес-конференцијата беа укажани примери каде што жртви на семејно насилство се транспортираат во видно обележани возила на центрите за социјална работа, со што се изложуваат пред околината и се соочуваат со дополнителни закани за животот. За ваквиот проблем, народниот правобранител кусо одговори дека сите забелешки се добредојдени и тие ќе бидат разгледани. ра/са/

Фото: МИА