Shkup, 20 shkurt 2026 (MIA)- Delegacioni në Asamblenë Parlamentare të OSBE-së (AP e OSBE-së) i përbërë nga: Monika Zajkova, shefe e Delegacionit, Eli Panova dhe Boban Karapejovski, zëvendësanëtarë të Delegacionit, morën pjesë në Sesionin e 25-të Dimëror, që u mbajt më 19 dhe 20 shkurt 2026 në Vjenë.

Ukraina ishte në qendër të hapjes së Sesionit të 25-të Dimëror të AP-së së OSBE-së në Vjenë, Austri, me fjalime nga kryetari i Këshillit Kombëtar Austriak, Valter Rozenkranc; kryetari i Kuvendit të Ukrainës, Ruslan Stefançuk; kryetari i AP-së së OSBE-së, Pere Zhoan Pons; dhe sekretari i përgjithshëm i OSBE-së, Feridun Sinirlioglu.

Gjatë Sesionit të 25-të Dimëror të AP-së së OSBE-së, ODIHR-ja organizoi aktivitet shoqëror me temën: Dhuna ndaj grave në politikë në rajonin e OSBE-së: përvojat dhe strategjitë e përballimit të grave në politikë. Evenimenti u organizua nga delegacionet e Maqedonisë së Veriut dhe Mbretërisë së Bashkuar.

Deputetja Monika Zajkova hapi evenimentin, duke vënë në dukje se dhuna dhe shqetësimi ndaj politikaneve, përfshirë ato që kërkojnë t'u bashkohen lëvizjeve politike, vazhdojnë të përbëjnë kërcënim serioz për demokracitë.

Ajo vuri në dukje se sulmet fizike dhe verbale ndaj grave që shprehin lirisht mendimet e tyre politike dhe ushtrojnë të drejtat e tyre politike përhapen në sferën digjitale, ku shohim raste të panumërta të shqetësimit, kërcënimeve dhe frikësimit online të përhapura në platforma. Prandaj, është e nevojshme që vendet pjesëmarrëse të OSBE-së t'i kushtojnë vëmendjen e duhur parandalimit, hetimit dhe ndëshkimit të autorëve të dhunës ndaj grave dhe vajzave dhe të bashkëpunojnë me të gjithë palët e interesuara përkatëse. Lidhur me legjislacionin e Maqedonisë, ajo tregoi se politikat kombëtare për të siguruar barazi të plotë gjinore pa dhunë dhe shtypje në Maqedoninë e Veriut po zhvillohen në koordinim të ngushtë me ekspertizën lokale dhe ndërkombëtare, në veçanti Misionin e OSBE-së në Maqedoni dhe ODIHR-në.

Deputetja Eli Panova mori pjesë në punën e Komisionit për Demokraci, të Drejtat e Njeriut dhe Çështjet Humanitare. Komisioni dëgjoi prezantime nga drejtoresha e Zyrës së OSBE-së për Institucionet Demokratike dhe të Drejtat e Njeriut, përfaqësuesja e OSBE-së për Lirinë e Mediave dhe kryetari i Komisionit të Dimensionit Njerëzor të Këshillit të Përhershëm të OSBE-së. Debati u përqendrua në integritetin e zgjedhjeve përballë kërcënimeve hibride dhe ndikimit të huaj keqdashës.

Deputeti Boban Karapejovski mori pjesë në punimet e Komisionit për Çështjet Ekonomike, Shkencën, Teknologjinë dhe Mjedisin Jetësor. Komisioni debatoi temën "Gjeoekonomia, teknologjia dhe siguria: Navigacioni nëpër peizazh në ndryshim", me prezantimet nga raportuesi i tij, drejtori i Institutit të BE-së për Studime të Sigurisë, pastaj drejtori i Institutit Austriak për Politikat e Sigurisë, koordinatori i OSBE-së për aktivitetet ekonomike dhe ekologjike dhe anëtari i grupit amerikan të ekspertëve.

Deputeti Boban Karapejovski theksoi se gjeoekonomia po bëhet instrument qendror i administratës shtetërore. Ndërvarësia ekonomike, e konsideruar dikur si garantuese e paqes, tani është e cenueshme. Varësitë strategjike, qoftë në energji, minerale kritike, furnizim me ushqim apo teknologji të përparuara, mund të shndërrohen në kërcënimet për paqen. Ai theksoi se deputetët duhet të promovojnë politika që forcojnë qëndrueshmërinë pa dëmtuar parimet e tregjeve të hapura, transparencës dhe bashkëpunimit ndërkombëtar që mbështesin rajonin e OSBE-së. Ai gjithashtu theksoi se mbikëqyrja parlamentare dhe legjitimiteti demokratik janë themelore. Vendimet për sanksionet, kontrollet e eksportit, mbikëqyrjen digjitale dhe politikën industriale kanë pasoja të thella për ekonomitë dhe shoqëritë dhe duhet të bazohen në ligj, transparencë dhe respekt për liritë themelore.

Në takimin e përbashkët të tre komisioneve me temën: Të drejtat e njeriut si bazë për sigurinë, foli deputetja Monika Zajkova, e cila theksoi se koncepti gjithëpërfshirës i sigurisë i OSBE-së bazohet në tre dimensione të ndërlidhura: politiko-ushtarake, ekonomiko-ekologjike dhe njerëzore, të cilat plotësojnë njëra-tjetrën. Kur të drejtat e njeriut dobësohen, vjen deri te paqëndrueshmëria, dhe kur institucionet demokratike erodojnë, rriten rreziqet e konfliktit, dhe kur minohet sundimi i ligjit, besimi midis qytetarëve dhe shtetit shembet. Ajo theksoi se puna e institucioneve autonome të OSBE-së mbetet thelbësore në këtë drejtim dhe duhet të mbështetet politikisht dhe financiarisht.

Asambleja Parlamentare e OSBE-së përbëhet nga 323 parlamentarë nga 57 vende në Evropë, Azinë Qendrore dhe Amerikën e Veriut. Asambleja ofron forum për diplomaci parlamentare, vëzhgim zgjedhjesh dhe forcimin e bashkëpunimit ndërkombëtar për të përmbushur angazhimet e OSBE-së mbi çështjet politike, të sigurisë, ekonomike, të të drejtave të njeriut dhe mjedisit jetësor.

Foto: Kuvend