Shkup, 16 maj 2026 (MIA) - Pjerrësitë e pambrojtura, daljet dhe mbikalimet e paparashikuara gjatë ndërtimit të rrugës Kërçovë-Ohër, shpronësimi i papërfunduar, zhvendosja e objekteve dhe togave në akset Tetovë-Gostivar dhe Gostivar-Bukojçan... janë vetëm disa nga problemet me të cilat përballet Qeveria pas marrjes përsipër të kompetencave. Që atëherë, shprehen autoritetet, ata kanë punuar shumë dhe intensivisht për të zgjidhur problemet me pjerrësitë dhe rrëshqitjet e dheut për të cilat do të ndërtohen 14 galeri.

Afati për ndërtimin e autostradës Kërçovë-Ohër mbetet i njëjtë pavarësisht problemet dhe pritet të përfundojë deri në fund të vitit 2026 dhe në tremujorin e parë të vitit të ardhshëm do të jetë plotësisht funksional. Meqenëse Qeveria e fundit nuk bëri asgjë për ndërtimin e autostradave Tetovë-Gostivar dhe Gostivar-Bukojçani, afati do të shtyhet për vitin 2029, kur pritet të përfundojë aksi Bukojçani-Kërçovë prej 11 kilometrash.

Kur të përfundojnë të gjitha akset e autostradës, rruga nga Shkupi në Ohër pritet të shkurtohet për njëzet kilometra, por kohëzgjatja e udhëtimit do të shkurtohet shumë më tepër dhe atëherë kjo distancë do të përshkohet për një orë e pesëmbëdhjetë e njëzet minuta, u theksua në këqyrjen e fundit në ndërtimin e akseve të bërë nga Kryeministri Hristijan Mickoski së bashku me Zëvendëskryeministrin dhe ministër i Transportit Aleksandar Nikolloski dhe drejtorin e NPRRSH Koce Trajanovski.

Lidhja është pozicionim dhe qëllim strategjik i Qeverisë, theksojnë dhe shtojnë se korridoret 8 dhe 10 janë strategjike për shtetin në shumë aspekte dhe për këtë arsye është përparësia e tyre më e lartë.

Megjithëse, ndërtimi i autostradës Kërçovë-Ohër filloi shumë kohë më parë, kjo Qeveri, u theksua, ka hasur në një gjendje shumë të keqe me pjerrësi të pambrojtura, gardh të paparashikuar mbrojtës, dalje dhe mbikalime të paparashikuara...

"Madje asnjë dalje afër Podmoles nuk ishte paraparë në mënyrë që të lidhet me Strugën, e të mos flas për vendet më të vogla që nuk janë aq të vogla. Përgjatë gjithë rrugës ka fshatra me nga 1000 deri në 3000 banorë. Asnjë dalje nga autostrada nuk ishte parashikuar për asnjë fshat. Për fshatrat nuk ishte parashikuar as rrugë paralele, që do të thotë se përveç përjashtimit nga autostrada, ato nuk kishin as rrugë paralele. Kjo do të thotë se do ta kishim "vdekur" të gjithë rajonin e Kopaçkës dhe Debarcës. Përveç kësaj, mbrojtja e pjerrësive nuk ishte parashikuar, kështu që rrëshqitjet e dheut ndodhën në një rrugë tashmë të asfaltuar. Galeritë që po ndërtojmë tani janë më të shtrenjtat, por më të sigurtat. Paradoksalisht, nuk ishin parashikuar dy gjëra të tjera themelore, njëra ishte tela mbrojtëse që të mos binin gurë dhe “bankinat”, respektivisht gardh elastik. Kjo është arsyeja pse ishte i nevojshme një aneks, sepse përndryshe rruga nuk mund të hapej, sepse askush nuk do të kishte nënshkruar pa mbrojtjen përkatëse", shprehet zëvendëskryeministri Nikolloski.

Nikolloski sqaron se në periudhën e kaluar në autostradën Ohër- Kërçovë, në rrëshqitjet e reja të dheut u kryen punë shtesë gjeo-eksploruese, mbi bazën e të cilave u përgatitën projekte themelore për stabilizimin e 14 rrëshqitjeve të dheut, në formën e të ashtuquajturës galeri.

"Galeritë janë intervenim jashtëzakonisht i komplikuar inxhinierik që zgjidh problemin e rrëshqitjeve të dheut në autostradën Ohër- Kërçovë", shprehet ai.

Ai shton se me gjithsej 14 galeri në të gjithë rrugën, po ndërtohet një autostradë e sigurt që duhet të jetë thelbi i ekonomisë në pjesën perëndimore të vendit.

"Këtu kemi pjerrësi më të madhe dhe rrëshqitjen më të madhe të dheut nga këto dy galeri. Më parë, kishte tre galeri, tre mbrojtje, galeria e tretë shkon në një urë, nga ura shkojmë në pjerrësinë që është plotësisht i mbrojtur dhe rrëshqitjen e dheut që është nën të. Nga këtu shkojmë përsëri në një urë dhe nga një urë hyjmë direkt në tunele. Pra, këtu kemi praktikisht gjashtë objekte që vijnë njëri pas tjetrit. Kemi tre galeri, kemi dy ura dhe një pjerrtësi dhe pastaj hyhet në tunele", tha Nikolloski gjatë këqyrjes.

Ai sqaroi se tetë galeri janë nga lartësia e Kërçovës deri në hyrje të tuneleve dhe se janë gjashtë të planifikuara në Botun, me atë që në Botun është pak më ndryshe në stabilizim, njëri shkon direkt në tokë, domethënë do të zbresin 21 metra nëntokë. "Sa për të pasur pasqyrë, 21 metra është një godinë me tetë kate. Pra, zbresim me një ndërtesë tetëkatëshe dhe kështu do të bëhen stabilizimet. Ato nuk do të jenë aq tërheqëse sa galeritë, por materiali do të shkojë poshtë", shprehet ai.

Nikolloski dhe Mickoski shprehen se duhet të theksohet se ky vend ishte tërësisht i shkretë dhe se nuk u bë asnjë punë ndërtimore. Gjatë këqyrjes së aktiviteteve në terren, u theksua gjithashtu se përgjegjësia për bllokimin duhet të fillohet përsëri, siç u tha, 20 muaj më parë kur nuk kishte fare aktivitete në pjesë të caktuara.

"Inicioni që në fillim, dikush duhet të mbajë përgjegjësi për këtë dëm që u është bërë qytetarëve. Ne si Qeveri jemi ambiciozë tani, do ta përfundojmë, por çka nëse nuk do të ishte ashtu? , tha Mickoski gjatë këqyrjes së punëve në Presekë.

Nëse askush nuk mban përgjegjësi për dëmin e shkaktuar ndaj qytetarëve, thekson ai, kjo krijon ndjesinë se gjithçka kalon pa u ndëshkuar.

"Dikush duhet të mbajë përgjegjësi për këtë dëm që u është bërë qytetarëve. Ne si Qeveri jemi ambiciozë tani, do ta përfundojmë, por çka nëse nuk do të ishte ashtu? Sa miliona kishin ngecur më parë? 600 milionë euro! Dhe askujt asgjë. Dhe pastaj qytetarët zhgënjehen, është normale të zhgënjehen. Janë shpenzuar 600 milionë euro dhe nuk ka përgjegjësi”, tha Mickoski.

Nikolloski sqaroi se filloi praktikisht nga e para këtu, por se ishte shumë e rëndësishme që të shihet fundi i ndërtimit.

Në autostradën Kërçovë-Ohër, asfalti ishte i shtruar në pjesë, ndërsa pjerrtësitë mbetën të pambrojtura. Tani po riparohet, ndërsa përveç kësaj po mbillet edhe bimësi që do të duhet të parandalojë erozionin e tokës. "Janë mbjellur 200.000 pemë, kryesisht me pisha dhe pemë frashëri, dhe ne monitorojmë mënyrën e përfshirjes së tyre. Firma që i mbolli ato garanton se 90 për qind e tyre duhet të kenë sukses", shprehet Trajanovski.

Ai shton se paraardhësit u përpoqën të zbusin pjerrësitë duke zvogëluar këndin, por thekson se kjo nuk e zgjidh problemin.

"Zbutja nuk do të thotë asgjë nëse nuk i stabilizon as me rrjeta, as me beton të spërkatur ose si tani me galeri", thekson ai.

Shprehet se ata si kompetentë për ndërtimin e akseve të autostradës, po përpiqen të lënë front të pastër për kontraktorët në mënyrë që ata të mos mund të ankohen se shteti nuk ka kryer pjesën e tij të detyrimeve", siç ishte rasti me Qeverinë e mëparshme. Gjithçka shkon, shprehet ai, një ose dy hapa para kontraktorëve, për të mos lënë hapësirë për të pritur dhe duruar ndërtimin.

"Problemet duhet të parandalohen. Pra, së pari duhet t'i detektojmë dhe pastaj të shohim një procedurë për t'i zgjidhur ato, në mënyrë që kur të vijnë makineritë, të mos ketë vonesa në mënyrë që kontraktori të mos thotë: na vjen keq, nuk ka pasur shpronësim, nuk keni zhvendosje, keni shkretëtirë dhe unë duhet të qëndroj, duhet të më paguani, dhe ndërkohë të bëni anekse, dhe të gjitha kushtojnë shumë para", shprehet drejtori i NPRRSH-së.

Në ndërtimin e autostradës, pjesët e Kërçovës dhe Botunit janë sfidë e madhe.

- Ndoshta problemi më i madh është në fshatin Botun, ku, për fat të keq, deri në fund të vitit 2024 nuk është kryer fare hulumtim gjeoteknik. Ata na treguan se toka është e një cilësie shumë të dobët. Bëhet fjalë për shumë ujë, i cili është në këtë mal, dhe kryesisht terren ranor. Për të mbrojtur atë terren atje, do të ndërtohen gjashtë objekte, të cilat hyjnë thellë në vend deri në 21 metra", sqaroi Nikolloski.

Për rrugën e autostradës Trebenishtë - Qafl Thanë, nëse ka përgjigje negative nga UNESKO, do të kërkohet zgjidhje tjetër teknike në mënyrë që të ketë tërësi - lidhje me autostradë në këtë rajon. Autostrada e re Trebenishtë-Qafë Thanë, e vetmja pjesë e kontratës me “Behtel dhe Enka” për të cilën nuk ka aktivitete, duhet të vazhdojë nga dalja e Trebenishtës, që ka përfunduar dhe është vënë nën regjim të përkohshëm.

Rruga për në autostradë është në pritje të pëlqimit të UNESKO-s, ku pritet një vizitë në fund të majit ose në fillim të muajit të ardhshëm.

"Kishte nga ata që u përpoqën me politizëm dhe pasion të ulët për të marrë disa pikë politike dhe pikërisht ky lehtësim, shumë i rëndësishëm, është përgënjeshtrimi më i madh", tha kryeministri Mickoski. Ai theksoi se do të kërkohej zgjidhje tjetër për rrugën Trebenishtë - Qafë Thanë në rast të një përgjigjeje negative nga UNESKO.

Në autostradën Gostivar-Bukojçan, punohet në 11 nga 31 kilometrat e planifikuara, ndërsa realizimi është 60 për qind. Në Tetovë - Gostivar, nga ana tjetër, punohet në 14 kilometra nga 17.5 të parashikuara, ndërsa realizimi është 8.4 për qind. Nga Qeveria shprehen se po bëjnë gjithçka për t'u mundësuar kontraktorëve të përfundojnë këtë dhe projekte të tjera nga paketa e autostradës që

"Behtel dhe Enka" po ndërtojnë sa më shpejt të jetë e mundur, nga të cilat theksojnë se kanë bërë përparim aktiv në ndërtimin e më shumë se 50 kilometrave të rrugës së dy korridoreve, 8 dhe 10d.

"Për pjesën nga Tetova në Gostivar, publiku disi e pranon perceptimin se është autostradë, por në thelb është rrugë e shpejtë. Për herë të parë, në këtë aks do të ndërtohet autostradë. I dyti është aksi Gostivar - Bukojçan. Diçka që për shumë njerëz mendoj se ishte e paimagjinueshme, që është se gjithmonë do të ketë autostradë që do të anashkalojë Gardën dhe se pjesa më e vështirë e lidhjes me Ohrin dhe Strugën dhe i gjithë Korridori 8, që është Kalimi i Gardës, do të shmanget. Tani mund të shihni këtu para nesh se sa punë intensive po bëhet në ura, në depërtimin e autostradës, në mbrojtjen e pjerrësive. Me të vërtetë po bëhet punë inxhinierike jashtëzakonisht e përparuar", deklaroi Nikolloski.

Sfidat kryesore në ndërtimin e autostradës Tetovë - Gostivar, siç tha ai, janë rrugët e shumta ujore që duhet të dislokohen, dhe Gostivar - Bukojaçan ka terren më të pastër me më pak dislokime, por është më e vështirë sepse duhet të anashkaloni malin Bukoviq, dhe shpejtësia duhet të jetë nga 90 në 130 kilometra në orë.

"Për fat të keq, Qeveria paraprake nuk ka bërë asgjë. Në nëntor të vitit të kaluar kemi marrë njoftim nga inxhinieri mbikëqyrës, i cili ka kërkuar shtyrjen e afatit të përfundimit me dy vjet, pasi duhet të kompensohet për dy vitet e humbura. Kjo është arsyeja pse afati i fundit do të jetë dhjetori i vitit 2029, që nuk do të thotë se nuk do të jetë më herët", shprehet Nikolloski. Ka shumë pasagjerë në autostradën Tetovë-Gostivar, thekson ai, pesë komuna po gravitojnë dhe duhet të bashkohen, dhe ne duhet ta mbajmë rrugën ekzistuese në gjendje të mirë.

Zëvendëskryeministri nuk pret ndryshime në kosto, por, theksoi, shtyrja duhet të bëhet për shkak të qeverisë së mëparshme. Shpronësimi ka përfunduar. Për Gostivar - Bukojaçan, plani urbanistik për pjesën e dytë u miratua në një seancë të Qeverisë. Autostrada Gostivar - Bukojçan, sqaroi ai, duhet të lëshohet e tëra sepse në anën tjetër nuk ka ku të dilet nëse nuk përfundohet plotësisht.

Në aksin e autostradës Gostivar - Bukojçan, në përgjithësi, është bërë përparim prej pothuajse 60 për qind të punime. Janë ndërtuar kampe për akomodim të përkohshëm dhe punë me një kapacitet prej më shumë se 1200 personash, bazë për përgatitjen e betonit dhe parafabrikimin e elementeve të betonit për objektet, urë në kilometrin e 7-të nga fillimi i aksit, në të cilën mund të vozisni përgjatë dy korsive. Përveç kësaj, po punohet në dy ura, një mbikalim, pjerrësitë dhe mbrojtjen e pjerrësive të rrugës dhe po instalohen muret mbështetëse të gambionit, boshllëqet dhe kanalet.

Për seksionet e këtij projekti, deri më tani ka përfunduar shpronësimi i mbi 3.000 parcelave, nga të cilat 560 deri në qershor të vitit 2024, dhe 2.483 parcela deri në maj të këtij viti.

Për dallim nga rruga Kërçovë-Ohër, në akset e ndërtuara nga Behtel dhe Enka, rruga sapo është bërë dhe nuk është vendosur asnjë tampon, ka punë për stabilizimin e pjerrësive në mënyrë që të mos shembet. E mira në ndërtimin e kësaj rruge është që materiali nga gërmimi i seksionit Gostivar - Bukojçan bartet dhe përdoret për ndërtimin e autostradës Tetovë - Gostivar.

Në Korridorin 8, është paralajmëruar edhe ndërtimi i autostradës nga Bukojçani në Kërçovë, me gjatësi prej 11 kilometrash. Në rrjedhë është përzgjedhja e kontraktorit për atë autostradë dhe pritet të përfundojë brenda tre vjetësh. Ka përfunduar 60 për qind e shpronësimit.

Mickoski konsideron se kur do të përfundohet me ndërtimin e autostradave, hekurudhës së Korridorit 8, modernizimin e hekurudhës së Korridorit 10, respektivisht hekurudhës me shpejtësi të lartë, së bashku me lidhjen përmes largpërçuesve, lidhja me infrastrukturën e gazit, fillimi i projektit të naftësjellësit, i cili është ndryshkur për dekada dhe është lënë në dhëmbët e kohës, dhe tani është funksional dhe shërben për transportin e naftës, domethënë lidhjen e portit të Selanikut me rafinerinë në Shkup, do të mund të themi se ne jemi qendër rajonale dhe kështu do të lidhim më tej Veriun me Evropën Jugore, Evropën Qendrore me Mesdheun, Adriatikun dhe Detin Jon me Detin e Zi. Kjo, shprehet ai, është avantazhi strategjik që kemi si shtet.

"E gjithë kjo është agjendë ambicioze, por fokusi ynë është serioz, optika jonë është përqëndruar fort në këto projekte dhe ne do të vazhdojmë në periudhën që vijon", nënvizoi kryeministri Mickoski.

Ndërlidhja, thekson ai, është pozicionim dhe qëllim strategjik i Qeverisë. Korridoret 8 dhe 10 janë strategjike për Maqedoninë si shtet në shumë aspekte dhe për këtë arsye është prioriteti ynë më i madh. Ai paralajmëroi se Qeveria do të vazhdojë t'i mbështesë këto projekte dhe se ai priste që pjesa e mbetur e autostradës së Kërçovës me Ohrin, por edhe tubacioni i gazit me Greqinë, mund të lansohet shumë shpejt në gjysmën e parë të vitit të ardhshëm.

Sllavica Stefanovska

foto: Qeveria/Sllobodan Gjuriq