Shkup, 28 shkurt 2026 (MIA) -

Të dhënat e fundit nga Enti Shtetëror i Statistikave për muajin dhjetor 2025 tregojnë një pamje interesante të shprehive energjetike të qytetarëve. Evropa po lëviz me shpejtësi drejt tranzicionit “të gjelbër”, ndërsa numrat që edhe vendi ynë po përpiqet ta kapë këtë trend, megjithëse jemi ende të varur fort nga energjia tradicionale për të mbijetuar dimrin.

Megjithatë, ajo që jep shpresë është se në vetëm një vit ka pasur rritje të dukshme të prodhimit të energjisë elektrike nga burimet e rinovueshme (deri në 16 për qind më shumë se vitin e kaluar). Për më tepër, konsumi i gazit, i cili konsiderohet si eko-karburant, në dhjetor 2025 është rritur për 34.3 për qind (kryesisht për shkak të impianteve të kogjenerimit) krahasuar me dhjetorin e vitit 2024.

Çfarë tregon ESHS-ja?

Sipas raportit të fundit të Entit Shtetëror të Statistikës, të publikuar të mërkurën (25.02.2026), në dhjetor të vitit 2025, janë konsumuar mbi 821 mijë megavat-orë energji elektrike, 47 milionë metra kub gaz natyror dhe pothuajse 262 mijë tonë thëngjill.

Pjesa më e madhe e energjisë së konsumuar elektrike — 78.4 për qind — u sigurua përmes prodhimit vendor të energjisë elektrike. Nga ana tjetër, madje 99,6 për qind e thëngjillit të konsumuar është shfrytëzuar për të prodhuar rrymë.

Megjithëse pjesa më e madhe e energjisë elektrike prodhohet ende në termocentrale ose termocentrale të kombinuara dhe termocentrale industriale, sipas të dhënave nga Enti Shtetëror i Statistikës, në dhjetor të vitit 2025 prodhimi i energjisë elektrike nga burime të ripërtërishme (hidrocentrale, panele diellore ose mullinj me erë) është rritur për 16 për qind brenda vetëm një viti (krahasuar me dhjetorin e vitit 2024). Rritja më e madhe është në prodhimin e energjisë elektrike nga panelet diellore.

TABELA 1 Krahasimi i prodhimit të rinovueshëm (dhjetor 2025 kundrejt dhjetorit të vitit 2024: Enti Shtetëror i Statistikës)

Më shumë se gjysma e energjisë elektrike të prodhuar në dhjetor konsumohet rregullisht nga amvisëritë (në dhjetor të vitit 2025, amvisëritë shpenzuan 365 mijë e 539 megavat-orë). Nëse të dhënat zyrtare i ulim në nivel për kokë banori, mesatarisht çdo maqedonas gjatë dhjetorit ka konsumuar rreth 453 kWh energji elektrike. Por ajo që na ndan nga mesatarja evropiane është konsumi i lartë i thëngjillit – deri në 144 kg për kokë banori në vetëm një muaj.

Gjatë periudhës së njëjtë, konsumi i gazit natyror lëvizte mesatarisht 26 metra kub për kokë banori, gjë që është mjaft modeste. Por krahasuar me dhjetorin e vitit 2024, konsumi i gazit sivjet është rritur për 34,3 përqind (më shumti për shkak të impianteve të kogjenerimit).

Sa shpenzojmë në krahasim me Ballkanin dhe Evropën?

Nëse merren parasysh të dhënat zyrtare nga disa vende të Ballkanit dhe disa shtete evropiane, do të shihet se maqedonasit në muajin që konsiderohet të jetë një nga më të harxhuarit e vitit konsumojnë afërsisht aq energji elektrike sa bashkëqytetarët e tyre në Ballkan ose në Evropë.

Në Ballkan, shqiptarët duket se janë më të kursyerit (ata shpenzojnë vetëm 270 kilovatë - orë në muaj, ndërsa maqedonasit dhe serbët nga 453 kWh, respektivisht 512 kWh). Megjithatë, kjo është për shkak të numrit më të vogël të kapaciteteve industriale dhe rrjetit specifik energjetik. Ajo që e bën Shqipërinë lider është se, sipas disa të dhënave, mbi 90 për qind e energjisë elektrike prodhohet përmes hidrocentraleve.

Një gjerman mesatar konsumon sasi të ngjashme të energjisë elektrike sa një maqedonas (~515 kundrejt 453 kWh), me atë që gazi i konsumuar atje për kokë banori është mbresëlënës dhe më i larti në Evropë (102 metra kub gaz në muaj për kokë banori). Francezët janë më të rehatshmit në harxhimin e energjisë elektrike. Mesatarisht, në dhjetorin e ftohtë të vitit të kaluar ata kanë shpenzuar 600 kWh për kokë banori. Arsyeja është e thjeshtë: shumica dërrmuese e amvisërive franceze ngrohen nga energjia elektrike e prodhuar nga termocentralet bërthamore. Në Ballkan, komoditetin e tillë për shkak të energjisë bërthamore e kanë bullgarët.

TABELA 2 Konsumi mujor për kokë banori (dhjetor 2025)

Burime të tjera:

· Enti Shtetëror i Statistikës i Republikës së Maqedonisë së Veriut, Kumtesë për energjetikë (dhjetor 2025/janar 2026).

· Eurostat Monthly Energy Statistics, data series 2025.

· Ember: European Electricity Review 2026 (Annual insights).

· IEA World Energy Outlook 2025 - Monthly trackers.

· National Statistical Institutes (NSI Bulgaria, RZS Serbia, INSTAT Albania).