Zagreb, 24 mars 2026 (MIA) - Rruga e Maqedonisë drejt BE-së ka marrë shumë kohë, edhe atë jo për faj të Maqedonisë, theksoi Presidenti kroat Zoran Millanoviq në konferencë për media pas takimit me Presidenten Gordana Siljanovska-Davkova në Zagreb. Të dy janë dakord se kjo rrugë pengohet padrejtësisht dhe se nga vendi kërkohen koncesione që nuk janë as të justifikuara, e as nuk janë pjesë e kritereve të Kopenhagës.

"Flasim për përpjekjen e Maqedonisë, Maqedonisë së Veriut, sido që të doni, për t'u bërë anëtare e diçkaje që shumë prej nesh, duke më përfshirë edhe mua në mesin e të parëve, deri vonë e kemi quajtur dhe trajtuar si kulmin e një lloj materializimi të shtetit, aderimin në Bashkimin Evropian, sikur kjo në njëfarë mënyre të jetë superiore ndaj asaj që tashmë e kemi, e ato janë shtetet tona të pavarura kombëtare. Në rastin e Kroacisë, ishte shumë vështirë e fituar dhe e arritur me shumë gjëra madhështore dhe disa më pak madhështore, e në rastin e Maqedonisë dhe rrugës dhe rrethimit të saj historik, është mrekulli edhe më e madhe që Maqedonia arriti të bëhet dhe të mbijetojë si shtet i pavarur në vorbullën në të cilën jetonte historikisht", tha Milanoviqi.

Konsideron se Maqedonia duhet të vendosë fatin e saj dhe për atë se çfarë është e rëndësishme për të - nëse është anëtarësimi në Bashkimin Evropian me çdo kusht, sepse, siç theksoi ajo, ajo që kërkohet nga Shkupi kohët e fundit është "çdo kusht" dhe më shumë se kaq.

"Ky është një lloj ankandi që nuk është i lehtë për t'u kënaqur. Pra, çfarëdo që të bësh, vjen kërkesë e re. Pastaj vjen ajo që as nuk e keni llogaritur. E unë ndonjëherë e quaj këtë lloj marrëdhënieje në politikën kroate dhe në garën tonë të brendshme politike "gaslajtning". Në gjuhën kroatge kjo më së mirë përkthehet si çmenduri, ose tentim për të bindur dikë se diçka që është fiksim është reale, ose se diçka që nuk është reale është fiksim. Pra, Maqedonia vendos vetë se çfarë është më e mirë për të dhe cilën rrugë e zgjedh. A është kjo, natyrisht, supozoj se është rruga e sigurisë, kënaqësisë, prosperitetit, paqes dhe qetësisë së qytetarëve të Maqedonisë, të të gjitha grupeve etnike, nacionaliteteve. E kjo e dyta, duke përfshirë Bashkimin Evropian, e madje edhe NATO-n, është fasadë. Është një lloj rimëkëmbje energjetike. Stiropor, fytyrë. Por, ajo që e bën shtëpinë është pjesa e brendshme dhe muret mbajtëse dhe struktura e saj, theksoi presidenti kroat, duke theksuar se këto janë vetëm mendime të tij, e jo këshilla.

Por, siç tha ai, duke parë, duke ndjekur, duke përjetuar gjithçka që ka përjetuar dhe parë në vitet e fundit, këto janë mendimet e tij dhe shprehet se e njëjta vlen edhe për vendin e tij.

"Pra, kjo vlen edhe për Kroacinë. Bashkimi Evropian është sendërtim, por në asnjë rast nuk është ndërtesë. Pra, shtëpia dhe ndërtesa jonë janë në tokën tonë, themelet tona janë në të, ndërsa Bashkimi Evropian është një senzacion i mirëpritur për sa kohë që zgjat. Dhe kaq. Nuk kam iluzione për këtë. Dhe i uroj Maqedonisë dhe maqedonasve dhe politikanëve në Maqedoni gjithë të mirat të vlerësojnë vetë, pa mentorimin e dikujt tjetër dhe akoma më keq, pa manipulimin dhe menaxhimin e huaj të së dukshmes dhe të padukshmes, gjë që është e mirë për ta, meqë kjo ka ndodhur për një kohë tepër të gjatë. Pesë, gjashtë, shtatë vjet më parë, nuk do ta kisha thënë këtë. E them këtë sot sepse e shoh. Pra, ka jetë pa Bashkimin Evropian, dhe jetë të suksesshme dhe plotësisht dinjitoze", tha Millanoviqi.

Presidentja e Maqedonisë pajtohet se rruga e Maqedonisë drejt anëtarësimit të plotë në BE është penguar dhe zvarritur padrejtësisht.

"Fatkeqësisht, rruga drejt BE-së po shndërrohet në maratonë. Mund ta imagjinoni statusin e kandidatit që morëm në vitin 2005. Përcaktimi ishte se sistemi politik BE-së, ai sistem politik sui generis, përmes prizmit të kritereve të Kopenhagës, të vendosura në vitin 1993, mund të na bënte kompatibil me rajonin, por edhe kompatibil në korniza evropiane. Dhe, me të vërtetë, ne u nisëm në atë rrugë me përkushtim. Vetëm një të dhënë, ndoshta njëzet ose më shumë herë kemi marrë raporte pozitive vjetore dhe rekomandim, si nga Parlamenti Evropian ashtu edhe nga Komisioni Evropian, për fillimin e negociatave, dhe assesi të mos vjen deri te negociatat", tha Siljanovska-Davkova.

Ajo shtoi se kërkesat më të zakonshme nga ne janë më të çuditshmet - ndryshimi i Kushtetutës.

"Imagjinoni duhet të ndryshohet akti i sovranitetit, Kushtetuta, ligji më i lartë, ligjin e ligjeve, kartën shoqërore të qytetarëve. Megjithëse, si në çdo Kushtetutë, është e shkruar në Kushtetutën tonë se një iniciativë për ndryshim mund të nisin Presidenti, 30 deputetë, ose 150 mijë qytetarë, dhe Qeveria, nuk shkruan se BE, aq më pak ndonjë nga fqinjët e saj", theksoi Siljanovska Davkova.

Sipas saj, kjo është një sfidë e madhe për vendin dhe po mendojmë për të gjitha zgjidhjet e mundshme, edhe pse duhet theksuar se në mesin e të gjitha partive politike në programe, një nga angazhimet strategjike është BE-ja si shtëpi e përbashkët. Qytetarët te ne, theksoi ajo, rreth kësaj sintagme, rreth kësaj kërkese po bashkohen.

"Sigurisht, ajo që ne kërkojmë është shumë e thjeshtë, të njëjtat standarde që kërkoheshin nga ju, ose që kërkohen nga anëtarët e tjerë, të cilat janë kriteret e Kopenhagës. Mirëpo, marrim kërkesa që kanë të bëjnë me historinë, kulturën, gjuhën ose identitetin. E në preambulën e Marrëveshjes së BE-së thuhet qartë se BE-ja e njeh atë, sepse është unitet në diversitet, dhe respekton historinë, kulturën dhe gjuhën e popujve të tjerë, madje edhe strukturat kushtetuese dhe politike, dhe veçanërisht dinjitetin dhe integritetin e qytetarëve", theksoi Siljanovska-Davkova në konferencën për media pas takimit.

Ajo është e vetëdijshme se një ndryshim në vendimmarrjen konsensuale në BE është i vështirë të ndryshohet të paktën tani për tani, por, siç thekson ajo, ajo që ne kërkojmë, në mënyrë modeste, si shtet, si komb, është që të mos kemi standarde të dyfishta dhe të vlerësohet ajo që vlerësohet edhe tek të tjerët.

"Ju falënderoj për qëndrimin miqësor, mbështetjen, ndihmën, hapjen e perspektivave të reja apo sugjerimin e zgjidhjeve dhe mundësive të ndryshme, sidomos sot, në këtë botë të çuditshme në të cilën ekziston të paktën sundimi i së drejtës. Politika e vërtetë është kthyer në politikë darviniste. Paqja e përjetshme e Kantit është bërë

botë në të cilën të fortët bëjnë atë që munden dhe të dobëtit atë që duhet. Ne jemi në këtë kategori të dytë. Megjithatë, ka çështje që me të vërtetë nuk mund dhe nuk duhet të diskutohen", tha Presidentja.

Shprehet se zgjerimi i BE-së nuk është vetëm një çështje politike, ekonomike dhe kulturore, por edhe çështje sigurie, dhe beson se ka më shumë mundësi për ne që të jemi në gjendje të konkurrojmë si të gjithë të tjerët në fitimin e sundimit të së drejtës, demokracisë, respektimit të të drejtave të njeriut, duke përfshirë të drejtat e pakicave, në mënyrë që të mund të fitojmë me të vërtetë vendin tonë në familjen evropiane.

Presidentja Gordana Siljanovska-Davkova u prit sot në Zagreb me nderimet më të larta shtetërore dhe ushtarake nga Presidenti kroat Zoran Millanoviq. Para konferencës për media, ata kishin takim tet-a-tet, e gjithashtu u mbajt takim plenar i delegacioneve të të dy vendeve.

Presidentja maqedonase, e cila qëndron për vizitë zyrtare në Republikën e Kroacisë, do të zhvillojë takim edhe me kryeministrin Andrej Plenkoviq.

Është parashikuar të vendosë kurorë në Monumentin e atdheut dhe në parkun e qytetit “Bundek” do të vendosë ]kurorë në bustin përkujtimor të Bllazhe Koneskit.

Në Qendrën Kulturore dhe Informative të Maqedonisë në Zagreb do të marrë pjesë në hapjen e ekspozitës "Dokumentet arkivore" të artistes maqedonase Zhaneta Vangeli.

Siljanovska-Davkova dje vizitoi Kishën Ortodokse Maqedonase "Shën Zllata Meglenska" në Zagreb dhe u takua me përfaqësues të komunitetit maqedonas në Kroaci. 

Foto: MIA