Shkup, 30 tetor 2025 (MIA) – Mediat tradicionale, siç janë stacionet televizive, gazetat dhe radio stacionet janë ende më të përdorura për monitorimin e përditshëm të përmbajtjes rreth ngjarjeve aktuale shoqërore-politike – dy të tretat e qytetarëve të BE-së (66%), megjithëse burimet tjera digjitale, siç janë mediat sociale, video ose platformat për streaming, blogjet, portalet e lajmeve në internet përdoren gjithashtu nga 59 për qind e të anketuarve, tregon Eurobarometri 2025 për përdorimin e mediave sociale në BE.

Burimi kryesor i informacioneve për zhvillimet shoqërore-politike mbetet televizori edhe atë për shtatë nga dhjetë të anketuar, derisa katër nga dhjetë  përmendin radion, gazetat dhe revistat e shtypura ose versionet e tyre onlajn, kërkuesit (p.sh. Google Search ose Bing) ose  platformat e mediave sociale (p.sh. Instagram, TikTok, Facebook, X, etj.)

Për të rinjtë të moshës midis 15 dhe 24 vjeç, burimi më i përdorur për këtë lloj përmbajtjeje janë platformat e mediave sociale (65%), ndërsa pak më pak se gjysma (49%) e bëjnë këtë nga mediat tradicionale. 

Është interesante se me rritjen e moshës, zvogëlohet edhe përdorimi i mediave tradicionale dhe përdorimi i përmbajtjes digjitale në baza ditore. 

Rëndësia e televizionit si burim i informacioneve rritet me moshën, derisa rëndësia e mediave sociale si burim i informacioneve zvogëlohet me moshën e të anketuarve. 

Derisa më shumë se katër nga dhjetë të anketuar (42%) përgjigjen se televizioni është bërë më i rëndësishëm për ta gjatë vitit të kaluar, një nga pesë (25%) shohin rëndësi në rritje në platformat e mediave sociale.

Nga përdoruesit e platformave sociale, për monitorimin e ngjarjeve shoqërore dhe politike Facebook përdoret më së shumti nga ata mbi 55 vjeç (71%), përdoruesit e YouTube të moshës 25 deri në 39 vjeç – 60%, dhe Instagrami përdoret më së shumti nga më të rinjtë 15 deri në 24 vjeç – 64% e të anketuarve. 

Në pyetjen se cilat tema nga ngjarjet aktuale shoqërore dhe politike në përgjithësi i ndjekin ose u kushtojnë vëmendje, rreth gjashtë në dhjetë (61%) përmendin shëndetin publik dhe sistemet shëndetësore.

Pothuajse gjysma e qytetarëve të BE-së shpesh ose herë pas here diskutojnë ngjarjet sociale dhe politike me miqtë ose familjarët

Pak më shumë se katër nga dhjetë (42%) të anketuar janë shprehur se "shpesh" diskutojnë për ngjarjet aktuale shoqërore dhe politike kur mblidhen me miqtë ose të familjarët, ndërsa rreth gjysma (51%) janë shprehur se "e bëjnë këtë herë pas here". Më pak se një nga dhjetë (6%) të anketuar deklarojnë se ata "asnjëherë" nuk e bëjnë këtë.

Dy të tretat (66%) e të anketuarve thanë se përdorin çdo ditë media tradicionale (shërbime oflajn ose digjitale të stacioneve televizive, gazetave, radio stacioneve, etj.) për të monitoruar përmbajtjen për aktualitete shoqërore dhe politike mbi baza ditore. Rreth gjashtë nga dhjetë (59%) të anketuar përdorin burime tjera digjitale (të tilla si mediat sociale, platforma video ose transmetimi, blogje, portale lajmesh në internet, etj.) Për të monitoruar përmbajtjen shoqërore dhe politike në baza ditore.

Në pyetjen për burimet e informacioneve të përdorur për të marrë informacione në lidhje me aktualitetet shoqërore-politike, rreth shtatë nga dhjetë (71%) deklarojnë se përdorin televizionin. Më shumë se katër nga dhjetë (43%) përmendin radion, të ndjekur menjëherë nga gazetat dhe revistat e shtypura ose versionet e tyre onlajn (41%), kërkuesit (p.sh. Google Search ose Bing), platformat e mediave sociale (p.sh. Instagram, TikTok, Facebook, X, etj.) (40%) dhe miqtë, familja dhe kolegët (40%).

Pak më shumë se katër nga dhjetë të anketuar (42%) janë shprehur se televizioni është bërë më i rëndësishëm për ta gjatë vitit të kaluar. Një nga pesë (25%) i përmend platformat e mediave sociale (p.sh. Instagram, TikTok, Facebook, X, etj.), ndërsa më pak se një nga katër shtete ka një rëndësi të shtuar, gjatë vitit të kaluar, për gazetat dhe revistat e shtypura ose versionet e tyre në internet (19%), radio (18%) dhe kërkuesit (p.sh. Google Search ose Bing) (18%).

Në pyetjen se cilat tema nga aktualitetet shoqërore dhe politike në përgjithësi i ndjekin ose u kushtojnë vëmendje, rreth gjashtë nga dhjetë (61%) përmendin shëndetin publik dhe sistemet shëndetësore. Mbi katër nga dhjetë janë shprehur se në përgjithësi ndjekin ose i kushtojnë vëmendje demokracisë dhe sundimit të së drejtës (47%), migracionit dhe azilit (45%) ose veprimit kundër ndryshimeve klimatike (43%). Katër nga dhjetë të anketuarit (40%) njoftojnë se monitorojnë ose i kushtojnë vëmendje mbrojtjes dhe sigurisë së BE-së, e njëjta përqindje përmend (40%) uljen e varfërisë dhe gjithëpërfshirjen sociale. Më shumë se një e treta e të anketuarve përmendën mbështetjen për ekonominë dhe krijimin e vendeve të punës (37%), si dhe politikën e jashtme dhe tregtinë (36%), si tema me interes në aktualitetet shoqërore dhe politike. Një pjesë më e vogël përgjigjen se ata monitorojnë ose i kushtojnë vëmendje bujqësisë dhe sigurisë ushqimore (28%) dhe autonomisë së BE-së në fushat e industrisë dhe energjetikës (19%).

Për ndjekjen e ngjarjeve aktuale  më së shumti i përdorin Facebook dhe YouTube, ndërsa një nga dhjetë krijon dhe publikon përmbajtjen e vet 

Mbi një në dy përdorues të mediave sociale dhe platformave aktuale të informacionit përmendën platformën Facebook (58%) dhe YouTube (57%) si platformat më të përdorura për këtë qëllim, të ndjekura nga Instagram (46%). Më pak se një e treta e përdoruesve i përmendin TikTok (31%), WhatsApp (27%) dhe X (Twitter) (25%), ndërsa të paktën një nga dhjetë përmendin Telegramin (13%) dhe LinkedIn (10%) si platforma të rëndësishme.

Rezultatet e anketës zbulojnë kombinim të konsumit aktiv dhe pasiv të informacioneve sociale dhe politike në mediat sociale, me ç'rast shumë përdorues kërkojnë qëllimisht përmbajtje dhe e hasin atë papritur gjatë një kërkimi të thjeshtë. Pak më shumë se tre të katërtat (76%) e të anketuarve pajtohen me deklaratën "Kur kërkoj në mediat sociale, ndonjëherë lexoj informacione sociale dhe politike që kam hasur rastësisht, edhe pse nuk e kam kërkuar në mënyrë aktive". Nga ana tjetër, dy të tretat (66%) e përdoruesve të mediave sociale dhe platformave pajtohen me deklaratën "Unë kërkoj në mënyrë aktive informacione për aktualitetet shoqërore dhe politike në mediat sociale".

Kur u pyetën në cilat mënyra, nëse ka fare, angazhohen me përmbajtje shoqërore dhe politike në mediat sociale, mbi një e treta e të anketuarve u shprehën se lexojnë ose shikojnë përmbajtje në fidin e tyre (38%) ose se u pëlqejnë ose reagojnë ndaj postimeve (36%). Më pak se një nga katër (23%) të anketuar komentojnë në postimet, ndërsa më pak se një nga pesë shpërndajnë postimet e dikujt tjetër në profilin ose historitë e tyre (19%) ose shpërndajnë përmbajtje përmes mesazheve të drejtpërdrejta ose bisedave private (18%). Rreth një nga dhjetë (11%) krijojnë dhe publikojnë përmbajtjen e tyre origjinale (p.sh. mendime/opinione për pyetje).

Më pak se një e katërta ndjekin atë që po ndodh në politikën e BE-së

Pak më shumë se dy nga dhjetë (22%) të anketuar deklarojnë se ata monitorojnë atë që ndodh në politikën e BE-së "shumicën e kohës", ndërsa më shumë se katër nga dhjetë (44%) të anketuar deklarojnë se e bëjnë këtë "herë pas here". Një e pesta tjetër (21%) e të anketuarve deklarojnë se ata "rrallë" monitorojnë atë që po ndodh në politikën e BE-së. Rreth një nga dhjetë (11%) përgjigjen se "asnjëherë ose pothuajse asnjëherë" nuk e bëjnë këtë.

Nga të anketuarit që janë shprehur se përdorin mediat sociale dhe/ose platformat për informacione për ngjarjet aktuale shoqërore dhe politike, rreth katër nga dhjetë përdorues treguan se preferonin postime të shkurtra me tekst (p.sh. imazhe me tekst të shkurtër, përditësime të statusit) (46%) dhe video të shkurtra (p.sh. TikTok, Instagram Reels, nën 1 minutë) (39%). Më pas vijojnë video me gjatësi të mesme (p.sh. 1-5 minuta) (39%) dhe video më të gjata (p.sh. YouTube, mbi 5 minuta) (35%), secili i zgjedhur nga mbi një e treta e përdoruesve. Nga ana tjetër, rreth një nga katër përdorues shprehin preferencë për historitë (p.sh. Instagram Stoeries) (26%), artikuj më të gjatë me tekst (p.sh. artikuj, postime në blog) (25%), transmetime të drejtpërdrejta ose video të drejtpërdrejta (24%) dhe podkaste (24%). Pjesëmarrjet e vogla përmendin infografikë ose grafikë (të animuar ose jo) (19%) dhe buletine (p.sh. gazetat LinkedIn, Substack) (15%)

Më shumë se 40 për qind e të anketuarve që përdorin mediat sociale dhe/ose platformat e informacioneve për ngjarjet aktuale shoqërore dhe politike janë shprehur se preferonin video që eksplorojnë plotësisht ngjarjet aktuale (47%), intervista me ekspertë (p.sh. akademikë ose analistë politikë) (44%) dhe intervista me njerëz të zakonshëm ose qytetarë të prekur nga problemi (42%). Pak më shumë se një e treta e përdoruesve tregojnë intervista me politikanë ose përfaqësues qeveritarë (34%) dhe tre nga dhjetë (30%) përdorues tregojnë video që kombinojnë njerëzit para kamerave me grafikë, tekst ose animacione si llojet e preferuara të përmbajtjes video për ngjarjet aktuale.

Mbi 60% e qytetarëve të BE-së ndihen të sigurt se mund të njohin dezinformacionet 

Në pyetjen se sa shpesh mendojnë se janë të ekspozuar personalisht ndaj dezinformatave dhe lajmeve të rreme gjatë shtatë ditëve të fundit, mbi një e treta e të anketuarve kanë deklaruar se kanë qenë të ekspozuar "shumë shpesh" (12%) ose "shpesh" (23%). Tre nga dhjetë të anketuarit (31%) njoftojmë se kanë qenë "ndonjëherë" të ekspozuar ndaj dezinformimit dhe lajmeve të rreme gjatë javës së kaluar, ndërsa më pak se një nga katër kanë njoftuar se kanë qenë të ekspozuar "rrallë" (16%) ose "asnjëherë" (7%). 

Pak më shumë se gjashtë nga dhjetë të anketuar ndjehen të sigurt se mund ta njohin dezinformatat kur i hasin ato (12% "shumë të sigurt", 49% "disi të sigurt"). Nga ana tjetër, rreth tre nga dhjetë nuk janë të sigurt në aftësinë e tyre për të njohur dezinformatat(nga të cilët 26% nuk janë "shumë të sigurt" dhe 6% nuk janë "aspak të sigurt"). 

Foto: Printskrin/Arkivi i MIA-s