Shkup, 2 shkurt 2026 (MIA)- Grupi i Bankës Evropiane të Investimeve (BEI) po përdor fuqinë e tij të plotë për të mbështetur konkurrueshmërinë, sigurinë dhe autonominë strategjike evropiane, me një financim vjetor rekord prej 100 miliardë eurosh. Rezultatet e aktivitetit të Grupit të BEI-t për vitin 2025 tregojnë nivele historike të investimeve të reja për tranzicionet e gjelbra dhe digjitale për sigurinë dhe mbrojtjen evropiane, për prioritetet e përbashkëta duke përfshirë strehimin, dhe për forcimin e partneriteteve dhe aleancave fitimprurëse për të dyja palët në Ukrainë, vendet që aderojnë të anëtarësohen dhe në të gjithë globin.

“Evropa është një superfuqi dhe ne duhet të tregojmë forcën dhe të besojmë në aftësitë tona", tha presidentja e Grupit të BEI-t, Nadia Calviño. "Grupi i BEI-t po bën ndryshime. Duke investuar në prosperitet të përbashkët, siguri, autonomi strategjike dhe vlera evropiane, në mënyrë që Evropa të përmbushë premtimet e saj ndaj qytetarëve dhe partnerëve.”

Tranzicioni drejt së ardhmes

Pothuajse 60% e financimit total të Grupit të BEI-t në vitin 2025 shkoi për projekte të gjelbra, nga rrjetet dhe ndërlidhësit e mëdhenj të energjisë te magazinimi dhe burimet e rinovueshme, teknologjitë e pastra për dekarbonizimin e industrisë së rëndë, si dhe investimet në përshtatje, siç është infrastruktura ujore, duke përforcuar qëndrueshmërinë e ekonomive dhe shoqërive ndaj ndryshimeve klimatike dhe ndikimit të tyre.

Një vlerë rekord prej 11.6 miliardë eurosh iu kushtua rrjeteve dhe projekteve të magazinimit, duke mbështetur sigurinë e furnizimit me energji. Vlerësohet se financimi i nënshkruar vitin e kaluar do të ndihmojë në ndërtimin ose përmirësimin e 56,000 km linjave të energjisë, nga ndërlidhësi historik i Gjirit të Biskajës midis Gadishullit Iberik dhe Francës, përmes një kablli nënujor që lidh dy rajone në Italinë qendrore, deri te rrjetet lokale dhe infrastruktura e energjisë komunale në Gjermani.

Financimi i Grupit të BEI-t mbështeti një të pestën e të gjithë kapacitetit të instaluar rishtazi të energjisë diellore, një në tre projekte të reja të energjisë së erës në tokë, si dhe shumicën dërrmuese të të gjitha projekteve të energjisë së erës në det të hapur në vitin 2025. Produktet e personalizuara të financimit mbështetën industritë prodhuese të energjisë së erës dhe rrjeteve të BE-së, ndërsa vëllimet rekord të larta të investimeve në efikasitetin e energjisë pritet të ulin faturat për kompanitë dhe familjet e vogla e të mesme. Financimi i Grupit të BEI-t mbështeti rreth një të tretën e investimeve totale në tranzicionin e energjisë në BE vitin e kaluar.

Përveç teknologjive të pastra, Grupi i BEI-t po mbështet inovacionin vendas në shëndetësi dhe bio-teknologji, inteligjencën artificiale dhe teknologji të tjera revolucionare, infrastrukturat digjitale dhe lëndët e para kritike. Me shpalljen e “TechEU” vitin e kaluar, programi më i madh i financimit ndonjëherë për inovacionin, Grupi i BEI-t planifikon të mobilizojë të paktën 250 miliardë euro në investime deri në vitin 2027, duke siguruar që idetë, teknologjitë dhe kompanitë inovative të ngritura në BE, të mund të qëndrojnë, të rriten dhe të lulëzojnë këtu në BE. Financimi i shpërndarë vetëm vitin e kaluar vlerësohet të mobilizojë investime me vlerë mbi 100 miliardë euro, nga rrjetet 6G të mundësuara nga inteligjenca artificiale deri te prodhimi i gjysmëpërçuesve.

Si financues kryesor i inovacionit, Fondi Evropian i Investimeve (FEI) – dega e financimit të riskut e BEI-t – ofroi gati 16 miliardë euro në garanci dhe financim të kapitalit për bizneset e vogla dhe sipërmarrjet e reja në të gjithë BE-në. Vlerësohet se FEI ka kontribuar me pothuajse një të katërtën e të gjithë kapitalit sipërmarrës të mbledhur nga fondet evropiane vitin e kaluar. Në muajt në vijim, ai do të zgjerojë nismën e tij të kampionëve të teknologjisë evropiane, duke u bazuar në suksesin e madh të fazës së parë, e cila tashmë ka kontribuar në krijimin e 12 mega fondeve të kapitalit sipërmarrës në Evropë dhe rritjen e 35 sipërmarrjeve të reja, duke përfshirë nëntë kompani private.

Siguria dhe mbrojtja

Në përgjigje të peizazhit të ri gjeopolitik, Grupi i BEI-t zgjeroi ndjeshëm fushën e aktiviteteve të tij në fushën e sigurisë dhe mbrojtjes dhe në projekte të dedikuara për përdorim ushtarak. Investimet në siguri dhe mbrojtje u katërfishuan në më shumë se 4 miliardë euro, rreth 5% të financimit të BE-së për Grupin e BEI-t.

Falë këtij ndryshimi hap pas hapi, Grupi i BEI-t luan një rol kryesor në ruajtjen e paqes dhe sigurisë për qytetarët e BE-së, me projekte kryesore që variojnë nga kampet ushtarake dhe objektet e mirëmbajtjes deri te kërkimi dhe zhvillimi në sistemet e avancuara të radarit dhe elektronikës së aviacionit, dhe nga sensorët thelbësorë për mbrojtjen e aseteve të shtratit detar dhe nënujore të Evropës deri te infrastruktura e sigurisë kibernetike dhe aftësitë hapësinore.

Për më tepër, Grupi i BEI-t ka qenë një udhërrëfyes për industrinë financiare të BE-së, duke katalizuar mbështetjen për kompanitë që mbështesin aftësitë parandaluese të Evropës. Nëpërmjet marrëveshjeve të ndërmjetësuara të huadhënies, të nënshkruara me bankat tregtare në Gjermani, Francë, Spanjë, Greqi dhe Austri, Grupi i BEI-t po lehtëson aksesin në financim për kompanitë e vogla dhe të mesme në zinxhirin e furnizimit të kontraktorëve të mëdhenj të mbrojtjes të Evropës, ndërsa BEI ka nxitur, si investitor kryesor, zhvillimin e një ekosistemi kapitali sipërmarrës që investon në firmat e mbrojtjes me një qasje pan-evropiane.

Mbështetja e modelit dhe vlerave ekonomike të Evropës

Grupi i BEI-t po përqendrohet në investimet që mbështesin modelin dhe vlerat ekonomike evropiane. Investimet për kohezionin u rritën në një nivel rekord, ku më shumë se 50% e investimeve të BE-së për Grupin shkuan për projekte në rajonet më pak të zhvilluara të Evropës. Plani i strehimit të përballueshëm dhe të qëndrueshëm i Grupit të BEI-t (i disponueshëm në EN, FR dhe DE), i njoftuar në vitin 2025 së bashku me Komisionin Evropian, rriti financimin e Grupit të BEI-t për inovacion, rinovimin dhe ndërtesa të reja në më shumë se 5 miliardë euro, gati 50% më shumë në bazë vjetore, me një rritje të mëtejshme të planifikuar për vitin 2026. Nga konviktet studentore në Greqi, te strehimi social në Belgjikë, nga spitalet dhe institucionet shëndetësore në Spanjë, te shkollat fillore në Francë, financimi për infrastrukturën sociale, ndikimi i së cilës ndihet çdo ditë nga qytetarët e BE-së është një përparësi kyçe për Grupin BEI.

Financimi për bujqësinë dhe bio-ekonominë u rrit gjithashtu në një nivel rekord prej gati 8 miliardë eurosh, duke forcuar një sektor jetësor për ekonominë dhe sigurinë ushqimore të Evropës, duke mbështetur komunitetet rurale dhe duke krijuar të ardhme të qëndrueshme për fermerët e rinj në punë dhe në moshë, të cilët përballen me pengesa financimi.

Ndërtimi i urave dhe partneriteteve fitimprurëse në të gjithë botën

Grupi i BEI-t gjithashtu ka shpërndarë më shumë se 9 miliardë euro për operacionet e tij të BEI Globale, duke ndërtuar partneritete globale fitimprurëse që e bëjnë Evropën një partner të besuar në një botë në ndryshim, duke përmirësuar kushtet e jetesës në shumë fusha. Për shembull, në vitin 2025, financimi i Grupit të BEI-t për projektet e ujit u rrit në një vlerë rekord prej 5 miliardë eurosh në nivel global.

Financimi për Ukrainën u rrit në një rekord të ri dhe tani tejkalon 4 miliardë euro që nga fillimi i pushtimit të Rusisë, me një projekt të ri të nënshkruar ose të inauguruar çdo javë, duke filluar nga shkollat, spitalet dhe objektet komunitare deri te ngrohja qendrore dhe furnizimi me energji elektrike. Në vitin 2025 u miratua orientimi strategjik i BEI Globale, duke i përafruar plotësisht operacionet tona me prioritetet e politikave të BE-së. BEI është financuesi më i madh publik në botë për projektet e ujit dhe një lider global që investon në shëndetësi, energji të pastër dhe transport. Investimet në mbështetjen e sektorit privat dhe sipërmarrjen sjellin mundësi për të rinjtë dhe gratë në ekonomitë në zhvillim.

Duke bërë më shumë dhe më mirë

Paralelisht me rritjen e vëllimit të aktiviteteve të saj, Grupi i BEI-t ka përmirësuar proceset e tij të brendshme, me qëllim përshpejtimin e vendimeve për investime dhe shkurtimin e kohës për hedhje në treg. Janë prezantuar qendra me një ndalim për klientët, me kontrollues investimesh dhe të mbështetura në korniza rregullatore, të projektuara për të ndihmuar sipërmarrësit e Evropës të marrin financimin e duhur, në kohën e duhur dhe në shkallën e duhur për të bërë një ndryshim.

Raporti i plotë i aktivitetit, duke përfshirë një listë të shembujve të projekteve kryesore, mund të gjendet këtu.