Вашингтон, 3 март 2026 (МИА) - Скелетот на трицератопс, кој со децении беше дел од музејот во Вајоминг, САД, наскоро ќе се најде на аукциски пазар. Овој настан е редок и значаен, бидејќи малку се случува фосил што претходно бил изложен пред јавноста да биде понуден за продажба, особено во време кога пазарот за праисториски гиганти достигнува рекордни вредности.

Фосилот, наречен „Треј“, ќе биде изложен за наддавање од 17 до 31 март на платформата Џупитер, онлајн аукциска куќа основана од Греми-изворедниот артист и продуцент Фарел Вилијамс (Pharrell Williams). Приближната проценка за фосилот изнесува помеѓу 4,5 и 5,5 милиони американски долари, што ја потенцира неговата реткост и значење за колекционерите и љубителите на праисториски остатоци.

Датирајќи од пред повеќе од 66 милиони години, од крајот на кредската ера, Треј е откриен близу до Луск, Вајоминг, во 1993 година од Ли Кембел и покојниот Алан Графам, истакнат палеонтолог кој направил бројни значајни откритија во текот на својот живот. Долгиот 5,3 метри тревопасен диносаурус ги пречекувал посетителите на свеченото отворање на Динозаврскиот центар во Термополис, Вајоминг, во 1995 година и остана таму на позајмица до 2023 година.

„Откако неодамна беше продаден во приватна зделка, сега скелетот се наоѓа во Сингапур, каде може да биде разгледан од приватни лица до крајот на март“, објави Џупитер. 

Според палеонтологот Андре Луджан, кој работи со Joopiter за подготовката на фосилот за аукцијата, Треј има културен аспект кој многу од фосилите што денес се продаваат на аукција едноставно го немаат.

-Тој е поврзан со луѓето и без сомнение ги инспирирал малите деца кои го виделе да се насочат кон кариера во палеонтологијата, додаде Луджан.

Во последните години, фосилите на диносауруси стануваат сè попопуларна форма на инвестиција. Во 2024 година, остатоците на стегозаврот Апекс беа продадени на аукција за 44,6 милиони долари, со што беше соборен претходниот рекорд од 31,8 милиони долари, платен во 2020 година за скелетот на тиранозавр рексот „Стан“. Ова ја потврдува растечката вредност на ретките и добро сочувани фосили на палеонтолошки важни диносауруси.

Како дополнителен показател за силата на пазарот на фосили, редок скелет на млад диносаурус го надмина приближното проценување на „Сотбис“ од 4 до 6 милиони долари во јули и на крајот беше продаден за над 30 милиони долари, вклучувајќи такси и трошоци. Овие рекордни продажби ја нагласуваат привлечноста на фосилите не само како научни дела, туку и како инвестициски средства со високо, културно и колекционерско влијание. 

Кејтлин Донован, глобален директор за продажба на Џупитер изјави дека растечкиот интерес го одразува преминувањето од традиционални категории како слики на стари мајстори кон објекти кои имаат „културно влијание. Во овој контекст, фосилите на диносауруси стануваат симбол на современата комбинација на наука, култура и пазарна економија. Сепак, таквата продажба загрижува некои палеонтолози, бидејќи важни примероци можат да исчезнат во приватни колекции, оставајќи ги научниците без значајни можности за истражување. 

-Јавните музеи се целосно исклучени од експлодирачкиот пазар, додаде Кристи Кери Роджерс, палеонтолог од колеџот Мекалестер. 

Ова создава етички и научни дилеми, бидејќи значајни остатоци кои би можеле да обезбедат нови сознанија за еволуцијата и животот на диносаурусите се приватизираат и се недостапни за јавноста и академската заедница. Така, додека пазарот на диносауруси продолжува да цвета и инвеститорите гледаат потенцијални профити, палеонтолозите и музејските работници предупредуваат дека одржувањето на балансот помеѓу комерцијалниот интерес и научниот напредок станува сè поважно прашање за иднината на истражувањето на праисториските суштества. мв/ми/

Фото: Јутјуб - принтскрин