0_MIA Investigon.PortalE përzgjedhur

Siç duket, bisedimet e Bregzitit mund të dështojnë

Bisedimet për marrëdhëniet e ardhshme midis Bashkimit Evropian dhe Britanisë së Madhe janë në një rrugë qorre dhe ekziston një rrezik i vërtetë që ato të dështojnë, shkruan Dojçe Vele.

6 qershor 2020

Dojçe Vele, Bon

Bisedimet për marrëdhëniet e ardhshme midis Bashkimit Evropian dhe Britanisë së Madhe janë në një rrugë qorre dhe ekziston një rrezik i vërtetë që ato të dështojnë, shkruan Dojçe Vele.

Për të shmangur këtë, Londra do të duhet të kërkojë një zgjatje të marrëveshjes.

“Nuk kemi bërë shumë përparim,” tha negociatori kryesor i Bashkimit Evropian Mishel Barnie për “Sundej tajms” fundjavën e kaluar. Teksti diplomatik nënkupton: ne kemi ngecur. Raundi i fundit i planifikuar i bisedimeve midis dy palëve filloi të hënën (1 qershor), por askush nuk pret një sukses të papritur. Ashtu siç ishte me daljen, ashtu është edhe me negociatat pas kësaj – të dy palët ia hedhin fajin njëri-tjetrit dhe duket se është e pamundur që të arrihet një marrëveshje për momentin.

Në mes të majit, të dy palët shprehën hapur zhgënjimin e tyre. Barnie paralajmëroi se përparimi i vërtetë duhej të bëhej në raundin e fundit, përndryshe nuk do të kishte asgjë nga marrëveshja deri në samitin e BE-së të planifikuar për në fund të qershorit. Atëherë do të jetë e nevojshme të vendosni nëse ia vlen që bisedmet të vazhdojnë apo jo. Disa muaj pas pushimit të verës nuk janë të mjaftueshme për të hartuar një marrëveshje kaq komplekse.

Negociatori britanik Dejvid Frost shkroi një letër mjaft të shkurtër për Barnie në atë kohë: BE-ja duhet të mendohet me kujdes nëse Britanisë së Madhe do t’i ofrojë një marrëveshje tregtare me “një cilësi të tillë të dobët”.

“Çdo vend demokratik” do ta refuzonte atë, shkruan Frost në letër, duke shtuar se evropianët duhet të jenë të sjellshëm dhe të ndryshojnë mandatin e tyre për negociata. Diplomatët e BE-së, nga ana tjetër, pohojnë se asgjë nuk po ndryshon për momentin dhe se mandati është ende në duart e Barnie.

Bisedimet po vuajnë sepse ato zhvillohen pothuajse ekskluzivisht përmes Internetit, apo video konferencave, dhe qeveritë janë gjithashtu të shqetësuar për krizën e koronavirusit. Hendeku midis dy palëve është ende i madh. E megjithatë, negociatat e Bregzitit reduktohen vazhdimisht në pyetjen se kush do të jetë i pari që do të zhvendoset nga pozicioni në të cilin u varros?

Xhonson nuk dëshiron të rifillojë negociatat

Ne nuk duam më asnjë zgjatje, deklaroi Dejvid Frost, avokati i përgjithshëm i Bregzitit, Majkëll Gouv e konfirmoi këtë ndërsa kryeministri Boris Xhonson u betua për këtë. Nga ana tjetër, shumica e popullatës britanike është për zgjatje të bisedimeve, sipas hulumtimit, megjithëse në Dauning Strit nuk duan të dëgjojnë për këtë. Dhe shumica e ekonomistëve paralajmërojnë se do të ishte marrëzi të rëndosh krizën tashmë ekzistuese ekonomike me koronavirusin me tarifa dhe kontrolle të reja mbi tregtinë e BE-së. Sidoqoftë, duket se qeveria dëshiron ta hedhë vendin e saj nga shkëmbi i Bregzitit më 31 dhjetor, pra në fundin e periudhës së tranzicionit.

Deri më tani, mendohej se Xhonson do të luante përsëri me fatin deri në minutën e fundit, por më pas ai do të kërkonte një zgjatje. Tani, megjithatë, eksperti Piter Kelner, një ish-drejtues i studimit të opinionit publik në Institutin “YouGov” të Britanisë, beson se kryeministri ka shkatërruar kapitalin e tij politik javët e fundit, kryesisht për shkak të një afere me koronavirusin, me këshilltarin e tij Dominik Kamings. “Boris Xhonson u shkatërrua, ai vetë ra nga shkëmbi. Pozicioni i tij është dobësuar politikisht. Edhe sikur të donte vazhdimin, ai tashmë nuk do të mund ta përballonte këtë”

Pakica e linjës së ashpër të Bregzitit midis Tories të Xhonsonit tani po luan një rol më të rëndësishëm, dhe shumë deputetë të partisë supozojnë se nuk do të ketë marrëveshje deri në fund të vitit. “Ata e dinë që dalja nga periudha e tranzicionit do të ketë pasoja ekonomike, por ata besojnë se gjithçka do të lihet anash për shkak të koronavirusit”. Për më tepër, konservatorët kanë shpresa të mëdha për një marrëveshje tregtare me Shtetet e Bashkuara. Sidoqoftë, Kelner nuk është optimist: “Unë mendoj se shanset janë shumë të pakta.”

Cilat janë ndryshimet?

Para së gjithash, bëhet fjalë për një konkurrencë të ndershme, pra “nivelin e lojës”, e cila sigurohet me nënshkrimin e një deklarate politike gjatë “Bregzitit”. “Siç duket BE-ja dëshiron t’i kapë britanikët në këtë pikë,” tha Keler. Boris Xhonson mendoi se klauzola ështe e parëndësishme dhe besonte se mund ta interpretojë ashtu siç dëshiron.

Por kjo është kërkesa kryesore e Brukselit: Britania duhet të njohë rregullat më të rëndësishme që lidhen me tregun e punës, mbrojtjen e mjedisit dhe ndihmën shtetërore të BE-së, në mënyrë që të fitojë qasje në tregun e brendshëm të BE-së. Arsyeja për këtë është madhësia dhe afërsia gjeografike e Britanisë së Madhe, ku britanikët nuk duan “konkurrencë nga poshtë”.

“Ne jemi një vend sovran,” deklaroi negociatori Dejvid Frost. Ai nuk dëshiron të lejojë evropianët të diktojnë rregulla. Në parim, Frost mbron një marrëveshje të thjeshtë tregtare, siç është ajo që Bashkimi lidhi me Kanadanë ose Japoninë. Pse nuk duhet të marrin britanikët atë që morën të tjerët?

Qëndrime dukshëm të ndryshme

“Nuk është mençuri të bësh zhurmë tani. Asnjëherë nuk ka qenë një strategji e mirë në marrëdhëniet me BE-në “, tha eksperti i tregtisë Sem Lu i Qendrës për Reformën Evropiane, kështu që qeveria në Londër e dinte paraprakisht se çfarë duhet të priste.

Lu gjithashtu vuri në dukje se negociatat janë ngecur sepse ekziston një mosmarrëveshje themelore politike që negociatorët Barni dhe Frost nuk mund ta zgjidhnin vetë. “Njëri thotë një gjë dhe tjetri thotë diçka tjetër dhe ata të dy janë duke pritur që Boris Xhonson të bisedojë me liderët e BE-së nëse duan një marrëveshje apo jo. Dhe kjo nuk do të ndodhë deri në një periudhë të vonshme të këtij vit “.

Tani për tani, nuk duket sikur njëra palë po afrohet me palën tjetër. Opinioni ka ende mundësinë të shikojë një ndeshje në të cilën kundërshtarët ndjekin njëri-tjetrin. Hera e fundit që u shmang një përplasje direkte ishte në minutën e fundit. Nëse kjo do të ndodhë përsëri, askush nuk e di.

Back to top button
Close
Close