Shkup, 15 gusht 2026 (MIA)

Biljana Anastasova-Kostiq

Në vitet e fundit, Maqedonia ngadalë por me siguri është bërë destinacion i famshëm turistik, vend që është interesant për turistët e huaj, veçanërisht për shkak të trashëgimisë së saj të pasur kulturore dhe bukurisë natyrore. Në favor të kësaj shkojnë edhe shifrat. Statistikat e fundit për muajin qershor tregojnë se numri i turistëve të huaj është dukshëm më i lartë se ai vendor.

"Në qershor të vitit 2026, nga numri i përgjithshëm i turistëve, 22,8 për qind ishin vendorë, ndërsa 77,2 për qind ishin të huaj. Numri i bujtjeve në qershor 2026 ka qenë 221.608, nga të cilat 29,2 për qind janë nga turistët vendorë dhe 70,8 për qind nga turistët e huaj", publikoi Enti Shtetëror i Statistikës.

Në deklaratë për MIA-n, nga Asociacioni i e ciceronëve turistikë shprehen se vendi ynë po bëhet shumë tërheqës për mysafirët e huaj, ndërsa më të vizituarit janë Shkupi, Ohri, Manastiri, Struga, Vevçani...

 "Në 15 vitet e fundit, vendi ynë është bërë shumë tërheqës për vizitorët e huaj për shkak të trashëgimisë së pasur kulturore dhe bukurisë natyrore. Vendet më të vizituara në qytetin tonë janë Çarshia e Vjetër e Shkupit me të gjitha monumentet e tij, sheshi "Maqedonia", Kryqi i Mijëvjeçarit dhe natyrisht kanioni i Matkës. Duhet theksuar gjithashtu se Ohri, Manastiri, Struga, Tetova, Vevçani, Kratova kanë rritje të vizitorëve", shprehen nga Asociacioni i ciceronëve turistikë.

Shkupi është destinacioni i parë për turistët e huaj. Nga sheshi "Maqedonia", përmes objekteve që janë pjesë e projektit Shkupi 2014, deri te Çarshia e Vjetër e Shkupit, Kalaja e Shkupit, Mehalla e Dibrës, Kanioni Matka, Pantelejmoni, Etno fshati maqedonas, Vodno...

Shkupi pulson ditë e natë, dhe turistët e huaj janë pjesë e tij

 Turistët e huaj mund të vërehen në çdo hap. Në bregun e Vardarit ku ata shijojnë përvojat gastronomike të ofruara nga restorantet që shtrihen përgjatë vetë bregut dhe të cilat janë veçanërisht të pasura dhe të larmishme me vizitorë kur mbahen ngjarje ndërkombëtare sportive ose kulturore. Ekzistojnë gjithashtu disa ura që lidhin njërën pjesë të qytetit dhe tjetrën. Këtu ata ndalen rregullisht për të bërë fotografi me skulpturat e njerëzve të famshëm që janë pjesë e historisë maqedonase.

"Turistët e huaj janë të njoftuar mirë me monumentet e qytetit, që është kryesisht për shkak të postimeve në mediat sociale të turistëve që kanë qëndruar tashmë në vend. Ata duan të vizitojnë Çarshinë e Vjetër të Shkupit, manastirin e Shën. Pantelejmonit, Etno fshatin maqedonas, manastiret e Karadakut të Shkupit, Matka... shprehen ciceronët turistikë, të cilat së bashku me shëtitjet e turistëve të huaj mund të shihen çdo ditë nëpër rrugët e qytetit.

Çarshia e Vjetër e Shkupit ofron gjithashtu përvojë të paharrueshme, duke mahnitur me rrugët e ngushta dhe dyqanet e ndryshme. Këtu strehohen artizanët e vjetër që sfiduan kohën. Këtu mund të

provosh qebapë në zjarr, fasule në tavë, lloje të ndryshme bakllavash dhe tulumbash dhe kafe të përgatitur në rërë.

Gjatë shëtitjes në Çarshi, ekipi i MIA-s hasi në grupe turistësh që shikonin me kureshtje shitoret e pasura të dyqaneve dhe kishte nga ata që shijonin kafen e mëngjesit në rrugën e famshme që kishte ngjyra të ndezura në çdo kthesë. Këtu kemi gjetur edhe Berta Musli, pronare e kafenesë së vogël coffe shop “UD”.

Në vetëm pesë metra katrorë, Musli arriti të zhvillojë biznesin e saj dhe të ofrojë lepezë kafeje dhe ilaçesh – nga ekspresi i mirënjohur, kapuçino, makiato deri te tendencat më të fundit si maça, ube, ekspres limoni dhe ekspres portokalli.

Kjo vajzë, e cila është diplomuar në dy fakultete (gazetari dhe kriminalistikë), ka vendosur të zhvillojë biznesin e saj, për të cilin thotë se e plotëson atë. Shprehet se në Çarshinë e Vjetër ka vend për të gjithë.

"Kjo rrugicë në Çarshi ofron një vend për të gjithë dhe çdo shije. Ky është një coffe shop i vogël, pesë metër katrorë. Kjo është risi për Shkupin sepse jemi mësuar me hapësira më të mëdha. Mendoj se Çarshia kishte nevojë për një vend të tillë dhe tërheq mjaft turistë sepse ata tashmë janë mësuar me një gjë të tillë. Kemi më shumë se 54 artikuj për shijen e të gjithëve. Ne ofrojmë kafe, trendin maça dhe Ubenë edhe më të re. Gjithashtu kemi limonadë të bërë në shtëpi dhe qumësht të ndryshëm si tërshërë, bajame, sepse njerëzit kanë filluar t'i kushtojnë vëmendje glutenit dhe laktozës. Ata zakonisht duan të provojnë ekspres limoni dhe ekspres portokalli. Ky është trend tani", shprehet karizmatika Musli.

 Çarshija nuk do të ishte çarshi pa kafenë e famshme në rërë që përgatitet për rreth tre deri në pesë minuta. Të punësuarit e një kafeneje të tillë shprehen se turistët duan ta provojnë këtë kafe, e cila kushton rreth 120 denarë ose dy euro, dhe ka nga ata që thjesht ndalen për të fotografuar gjezvet që tërheqin me bukurinë e tyre autentike.

Kjo vajzë, e cila është diplomuar në dy fakultete (gazetari dhe kriminalistikë), ka vendosur të zhvillojë biznesin e saj, për të cilin thotë se e plotëson atë. Shprehet se në Çarshinë e Vjetër ka vend për të gjithë.

"Kjo rrugicë në Çarshi ofron një vend për të gjithë dhe çdo shije. Ky është një coffe shop i vogël, pesë metër katrorë. Kjo është risi për Shkupin sepse jemi mësuar me hapësira më të mëdha. Mendoj se Çarshia kishte nevojë për një vend të tillë dhe tërheq mjaft turistë sepse ata tashmë janë mësuar me një gjë të tillë. Kemi më shumë se 54 artikuj për shijen e të gjithëve. Ne ofrojmë kafe, trendin maça dhe Ubenë edhe më të re. Gjithashtu kemi limonadë të bërë në shtëpi dhe qumësht të ndryshëm si tërshërë, bajame, sepse njerëzit kanë filluar t'i kushtojnë vëmendje glutenit dhe laktozës. Ata zakonisht duan të provojnë ekspres limoni dhe ekspres portokalli. Ky është trend tani", shprehet karizmatika Musli.

Çarshija nuk do të ishte çarshi pa kafenë e famshme në rërë që përgatitet për rreth tre deri në pesë minuta. Të punësuarit e një kafeneje të tillë shprehen se turistët duan ta provojnë këtë kafe, e cila kushton rreth 120 denarë ose dy euro, dhe ka nga ata që thjesht ndalen për të fotografuar gjezvet që tërheqin me bukurinë e tyre autentike.

Dhe në afërsi të tyre janë qebaptoret e famshme nga e cila përhapet era aromatike e qebapëve sapo të pjekura.

 Nga një prej qebaptoreve më të famshme shprehen se ka shumë turistë, sidomos vitet e fundit. Më e kërkuara është fasule në tavë, suxhukun dhe një pjatë qebape.

"Ka turistë nga Spanja, Italia, Turqia... Ata po kërkojnë fasulen tradicionale që shërbejmë në tavë dhe natyrisht qebapët e njohur. Ka edhe turistë që, pasi të vijnë një herë, rikthehen", shprehen nga qebaptoret.

Ata shtojnë se shumica e turistëve të huaj kur vijnë e dinë tashmë se çfarë duan të provojnë.

"Kur vijnë, tashmë e dinë se çfarë duan të provojnë. Ata e dinë se cilat janë specialitetet tona. Ata e dinë se çfarë është e njohur në Çarshi– fasulet, qebapët dhe byreku. Tani gjithçka është në rrjetet sociale", tregojnë nga qebaptorja.

Mediat sociale janë pjesë integrale e turizmit

Se rrjetet sociale janë bërë pjesë integrale e turizmit, konfirmojnë nga Asociacioni i ciceronovëe turistikë. Shprehen turistët vijnë të përgatitur dhe e dinë saktësisht se çfarë duan të shohin.

"Ata janë të njoftuar mirë me pamjet kryesisht për shkak të bazës së të dhënave të vizitorëve që kanë qëndruar dhe postimeve dhe përvojave të ndara përmes rrjeteve sociale", shprehen nga Asociacioni, duke bërë të ditur se ka interes të veçantë për manastirin e Sh. Pantelejmon, etnofshatin maqedonas, manastiret e Karadakut të Shkupit.....

Nga Asociacioni i ciceronëve turistikë janë të kënaqur me pjesëmarrjen e turistëve të huaj, por gjithashtu ka paraqitur propozime të panumërta në institucione me qëllim të përmirësimit të imazhit turistik të Shkupit. Ata propozojnë rivitalizimin e monumenteve në qendër të qytetit dhe ndriçimin më të madh të tyre, instalimin e tualeteve publike, qendrave të informacionit, tejkalimin e problemit të qenve endacakë dhe higjienës në qytet, si dhe krijimin e policisë komunale për të ruajtur rendin dhe pastërtinë dhe inspektim turistik për të kontrolluar ciceronët e huaj turistike që shtrembërojnë historinë.  

foto: Frosina Naskoviq