Shkup, 4 shtator 2026 (MIA) - Deputetët Boban Karapejovski, Dragana Bojkovska dhe Feride Haxhiu po marrin pjesë në Konferencën e Dymbëdhjetë Globale të Parlamentarëve të Rinj të Unionit Ndërparlamentar (UNP), me temën “Riafirmimi i të drejtave të njeriut, drejtësia dhe dinjiteti për të gjithë në kohë të turbullta”, e cila po mbahet nga 4 deri më 6 shtator 2026 në Samarkand, Uzbekistan.

Konferenca bashkon parlamentarë të rinj nga vende të ndryshme të botës për të shkëmbyer përvoja dhe praktika të mira për avancimin dhe mbrojtjen e të drejtave të njeriut, të drejtave politike dhe ekonomike të të rinjve, si dhe për pjesëmarrjen e tyre më të madhe në proceset e vendimmarrjes.

Në ceremoninë e hapjes, pjesëmarrësve të Konferencës iu drejtuan: Shavkat Mirzijojev, President i Republikës së Uzbekistanit, Tanzila Narbaeva, kryetare e Senatit të Uzbekistanit, Nuridin Ismoilov, kryetar i Dhomës Legjislative të Uzbekistanit, Tulia Akson, kryetare e IPU-së, Anda Filip, sekretare e përgjithshme e IPU-së, Nur Abu Gosh, kryetare e Byrosë së Parlamentarëve të Rinj të IPU-së, dhe Felipe Polie, ndihmëssekretar i përgjithshëm i Kombeve të Bashkuara për Çështjet e Rinisë.

Programi mbulon tema që lidhen me mbrojtjen e të drejtave të të rinjve në kohë konflikti, mbrojtjen e të drejtave digjitale në epokën digjitale, sigurimin e qëndrueshmërisë ndaj ndryshimeve klimatike, avancimin e të drejtave ekonomike dhe punësimin e të rinjve në kushte të një të ardhmeje të pasigurt, si dhe sigurimin e të drejtave politike dhe dhënien fund të dhunës ndaj grave dhe të rinjve.

Deputeti Boban Karapejovski mbajti fjalim në sesionin e dytë të Konferencës, kushtuar mbrojtjes së të drejtave digjitale në epokën digjitale. Në prezantimin e tij, paralajmëroi se inteligjenca artificiale tashmë po ndikon në arsim, punësim, kreditim dhe shërbime publike për të rinjtë, por përgjegjësia për vendimet e marra nga teknologjia nuk duhet të automatizohet. Karapejovski theksoi se rregullimi ligjor mbi inteligjencën artificiale duhet të jetë, si pro-inovativ, ashtu edhe i bazuar në të drejtat e njeriut, me sisteme transparente dhe të verifikueshme në mënyrë të pavarur, informacion të qartë për qytetarët kur vendimet merren me ndihmën e inteligjencës artificiale, si dhe mundësi reale për verifikim njerëzor dhe të drejtën për të kundërshtuar. Ai gjithashtu theksoi nevojën për kufizime në mbikëqyrjen biometrike dhe masive, mbrojtje më të fortë të të dhënave dhe rregulla të qarta mbi përmbajtjen e rreme dhe dezinformimin e automatizuar, veçanërisht për të mbrojtur integritetin e zgjedhjeve. Deputeti propozoi futjen e të ashtuquajturit Vlerësimi i Ndikimit mbi të Drejtat Digjitale të të Rinjve (Youth Digital Rights Impact Assessment) gjatë miratimit të ligjeve të rëndësishme dhe sistemeve të inteligjencës artificiale në institucionet publike.

Në diskutimin e sesionit të katërt: “Avancimi i të drejtave ekonomike dhe punësimi i të rinjve në kushtet e një të ardhmeje të pasigurt”, mori pjesë deputetja Feride Haxhiu. Në fjalimin e saj, e trajtoi sigurinë ekonomike të të rinjve dhe sfidat me të cilat përballen në tregun modern të punës.

Ajo theksoi se papunësia e të rinjve në Maqedoninë e Veriut mbetet afërsisht dyfishi i mesatares kombëtare dhe renditi mospërputhjen midis arsimit dhe nevojave të tregut të punës, punën informale dhe të pasigurt, si dhe emigrimin e kuadrit të ri të arsimuar dhe të kualifikuar si sfida kryesore. Haxhiu prezantoi masat konkrete të ndërmarra në vend në këtë drejtim, duke përfshirë Ligjin për arsimin dhe trajnimin profesional, i cili prezanton arsim të dyfishtë, masa aktive për punësimin e të rinjve, krijimin e këshillave rinore dhe mekanizmave konsultativë, si dhe investimet në aftësitë digjitale dhe transformimin digjital. Ajo theksoi se suksesi nuk duhet të matet vetëm përmes statistikave të punësimit, por edhe përmes aftësisë së të rinjve për të ndërtuar realisht jetë të sigurt.

Në sesionin e pestë, kushtuar të drejtave politike dhe parandalimit të dhunës ndaj grave dhe të rinjve, mbajti fjalim deputetja Dragana Bojkovska. Në fjalimin e saj, e prezantoi Propozim-ligjin e ri për ndryshimin dhe plotësimin e Ligjin për parandalimin dhe mbrojtjen nga dhuna ndaj grave dhe dhuna në familje, si hap drejt mbrojtjes më të fortë të grave dhe të rinjve nga dhuna. Ligji rregullon veprimet dhe koordinimin e ndërsjellë të institucioneve, masave dhe shërbimeve për ndihmë dhe mbrojtje të viktimave dhe mbledhjen e të dhënave mbi dhunën me bazë gjinore dhe dhunën në familje. Ajo theksoi rëndësinë e përmirësimit të kornizës ligjore dhe mekanizmave institucionalë për parandalimin e dhunës ndaj grave dhe sigurimin e mbrojtjes efikase të viktimave.

Në fund të Konferencës, pjesëmarrësit pritet të miratojnë dokument përfundimtar.

Pjesëmarrja e delegacionit të Kuvendit në Konferencën e Dymbëdhjetë Globale të UNP-së për Parlamentarët e Rinj është një mundësi për pjesëmarrje aktive në debatin global parlamentar mbi mbrojtjen e të drejtave dhe dinjitetit të njeriut, si dhe për shkëmbimin e përvojave dhe praktikave të mira në fusha me rëndësi të veçantë për të rinjtë: të drejtat digjitale dhe ekonomike, pjesëmarrja politike, barazia dhe lufta kundër dhunës. mb/

Foto: Kuvend

Delegacioni i Kuvendit