0_MIA Investigon.PortalE përzgjedhur

A është ky fundi i civilizimit siç e njohim ne dhe një mundësi për ndryshim?

"Bota nuk do të jetë më e njëjtë përsëri" është një frazë që përsëritet shpesh pasi koronavirusi tronditi ekonominë globale.

15 prill 2020

Hina – Zagreb

“Bota nuk do të jetë më e njëjtë përsëri” është një frazë që përsëritet shpesh pasi koronavirusi tronditi ekonominë globale.

Për shumë njerëz, ky është një tregues i brishtësisë së qytetërimit tonë.

Kriza erdhi në një kohë kur një lëvizje e re, “kolapsologjia”, e cila paralajmëron një kolaps të mundshëm të shoqërive siç e njohim ne, po bëhet gjithnjë e më popullore.

Ndryshimi i klimës ka ekspozuar paqëndrueshmërinë e modelit ekonomik dhe social bazuar në karburantet fosile, dhe ata kanë frikë se koronavirusi dhe efektet e tij do të përshpejtojnë rrugën drejt kolapsit.

Teoria fillimisht u shfaq në Institutin francez “Mementum” dhe më pas u bë e njohur në vitin 2015 kur u shfaq në librin “Si mund të shkatërrohet gjithçka”.

Disa përkrahës të teorisë, siç është ish-ministri francez i Mjedisit, Iv Kohet, besojnë se koronavirusi është vetëm një shenjë tjetër e katastrofës së afërt.

Efekti domino i virusit

Ndërkohë, një matematikan që themeloi Partinë e Gjelbër Franceze ka akoma dyshime nëse virusi do të jetë një katalizator për një efekt domino, dhe ai i përgjigjet pyetjes me shprehjen “është shumë herët për të thënë nëse është tepër vonë”.

Kohet, libri i të cilit me titull “Para kolapsit” parashikon shembjen në dekadën tjetër, është i bindur se virusi do të çojë në një krizë globale, më serioze nga sa mendohej më parë.

Kohet, tani një pensionist 74-vjeçar që ka një jetë “të qëndrueshme” në Britaninë rurale, është i shqetësuar për “katastrofën globale të afërt me shumë viktima, si në aspektin ekonomik ashtu edhe në aspekte të tjera “.

“Nuk është fundi i botës, ky është një paralajmërim i asaj që tashmë po ndodh,” tha ai për AFP-në, për të gjithë serinë e kolapseve që kanë filluar tashmë.

Ndryshimi mund të jetë i ngadaltë, tha Zhan-Mark Jancovici, shefi i projektit kërkimor Shift, i cili synon të çlirojë ekonominë e karbonit.

Por janë ndërmarrë hapa të vegjël (me virusin) dhe nuk ka kthim prapa, shtoi ai.

Pablo Servignet, një ekolog dhe inxhinier bujqësor dhe bashkëautor i librit “Si mund të shkatërrohet gjithçka”, ka një ide më të frikshme.

“Mësimi i madh i histories… dhe asaj të Kalorësve të Apokalipsit është se murtaja, lufta dhe uria ndjekin njëra-tjetrën. “Ne kemi një pandemi që mund të çojë në një tronditje tjetër – luftë dhe uri”, paralajmëroi ai.

“Dhe uria do të na bëjë më të prekshëm nga pandemitë e tjera.”

Shansi për ndryshim

Edhe pse kjo mundësi duket e zymtë, filozofi I njohur Bruno Latour thotë se kriza na jep një mundësi të imagjinojmë se cilat do të ishin alternativat e kapitalizmit neoliberal.

Latur paralajmëroi në blogun e tij se bota “nuk duhet të lejojë që gjërat të kthehen sikurse ishin kur të kalojë kriza virale”.

“Le të shfrytëzojmë rastin të vendosim se cilat nga aktivitetet e pezulluara me forcë duam t’i lëmë kështu siç janë dhe cilat aktivitete duam t’i praktikojmë dhe zhvillojmë përsëri.”

“Virusi gjithashtu ka treguar se është e mundur të pezullohet sistemi ekonomik global për disa javë, për të cilin të gjithë kanë pretenduar deri më tani se është e pamundur të ngadalësohet ose përshtatet”, shkroi Latour në një artikull për AOS.

Lajmi i mirë për mjedisin, thotë Jancovici, është se paratë nuk janë më një problem për udhëheqësit politikë.

“A keni nevojë për 500 miliardë?” Do t’i gjejmë ”, shtoi ai.

Por planet për të shpëtuar ekonominë duhet të marrin parasysh sa më shumë që të jetë e mundur ndotjen, pohon Jancovici, duke shtuar se kjo mundësi duhet të përdoret për t’iu afruar  një sistemi pa karbon.

Megjithatë, ai ka frikë se plani i vetëm do të jetë rikthimi në rrugën e vjetër për të shpëtuar gjithçka.

Dhe kjo nuk është vetëm për shkak të qeverive. “Nëse njerëzit rezervojnë një fluturim menjëherë pasi karantina të ketë mbaruar për t’u larguar nga e gjithë kjo, atëherë ne me të vërtetë do ta vulosim fatin tonë”, theksoi Sinton. mp/

 

Back to top button
Close
Close